فصل اول. چطور همهچیز آغاز شد
خرک دقیق به یاد نمیآورد که همهچیز چطور شروع شد. اینکه او را در کارخانه چطور میدوختند، چطور پاهایش را میبستند و به بدن پولیشیاش وصل میکردند.
اولین چیزی که خرک به یاد دارد این است که چشمان دکمهایاش را باز کرد و... اطرافش تاریکی بود. چیزی نمیدید، اما حس میکرد که معلوم است جایی میرود، چون در هر پیچ تکان میخورد.
سپس همهچیز ایستاد و خرک صداهایی شنید. در آهنی ون با صدای جیرجیر باز شد و نور بسیار تند و درخشانی به چشمان خرک خورد. هزاران پرتو کوچک نور خرک را کور کرد و پنج دقیقهٔ بعد هم چیزی نمیدید. به همین دلیل لحظهای را که او را به یک سوپرمارکت بزرگ بردند و زنی عروسکها را روی قفسهها چید، از دست داد.
کنار خرک، زن برچسبی چسباند با نوشتهٔ «گوزن کریسمس». سپس خندید و گفت: «عجب! سازندگان عروسکها چه چیزهایی که نمیسازند. تا جایی که میدانم، بابانوئل گوزن دارد. خب، رفیق، منتظر صاحبانت بمان».
زن گوشهای نرم و قهوهای خرک را نوازش کرد و به کارش رسید. خرک میان بقیهٔ عروسکها و شیرینیها ماند. فروشگاه بیشتر یک مغازهٔ خواربار بود، هرچند پیش از جشنها روی قفسهها عروسک هم میگذاشتند.
کنارش خرسهای پولیشی، خرگوشها، سگها و گربهها نشسته بودند. آنها خیلی زود برده میشدند، برای همین خرک فرصت نداشت خوب با آنها آشنا شود. اما در فروشگاه بوی شکلات خیلی خوبی میآمد و خرک حاضر بود زمان زیادی منتظر بماند.
حرفهای عروسکهای دیگر را خیلی دوست نداشت. آنها با ناراحتی آه میکشیدند و میگفتند بچهها همان بچهاند و حوصله و کنجکاوی ندارند. عروسکها همیشه زیاد دارند، برای همین از تازهها زود خوشحال نمیشوند. و برای یک عروسک بدترین چیز چیست؟ البته اینکه به گوشهٔ دور و خاکگرفتهای پرت شود.
خرک گوش میداد، اما چیزی نمیگفت. او هم نمیخواست به «گوشهٔ دور و خاکگرفته» پرت شود، اما آرزو داشت لااقل یک نفر او را دوست داشته باشد.
خرک نمیدانست چقدر روی قفسهٔ سوپرمارکت مانده است. یک روز، دو روز، شاید هم یک هفته. خرک با گذر زمان خیلی بد آشناست. اما یک روز زنی شاد، باریکاندام، با موی کوتاه و حرکات بسیار قاطع، جلوی قفسه ایستاد.
همین را میخواستم! — این را گفت، با عینک مستطیلیاش خیره به عروسک نگاه کرد و او را از قفسه برداشت. او را در دستانش چرخاند.
آره، نرگس خوشش میآید!
او با همان اطمینانی که به سمت قفسه آمده بود، خرک را در سبدش گذاشت. خرک میان بقیهٔ خریدها جا گرفت و قلب پولیشیاش از شادی و سپاس پر شد. فقط امیدوار بود که نرگس عروسک زیادی نداشته باشد. خرک با شوق انتظار تغییرات، بیحرکت ماند.
فصل دوم. چطور گوزنک خرک شد
چند روز خرک در خانهٔ غریبی زندگی کرد که همیشه بوی خوبی داشت، اما بچهای در آن نبود و اصلاً نزدیک هم نمیشد. شاید هم این مدت چند روز نبود و فقط یک روز بود.
همانطور که گفتیم، خرک با گذر زمان خوب آشنا نیست.
در ابتدا، هر وقت کسی وارد اتاقی میشد که خرک را در آن گذاشته بودند، از جا میپرید و امیدوار بود که نرگس باشد. اما خیلی زود فهمید که منتظر نرگس ماندن بیهوده است و غمگین شد.
با این حال، چند روز بعد، شاید هم روز بعد، خرک را دوباره در کیفی گذاشتند (باز هم بوی شکلات میداد که خرک را خیلی خوشحال کرد و خاطرات خوبی به یادش آورد) و با ماشین بردند.
خرک فکر میکرد باز هم مثل آن ون آهنی خیلی طولانی سفر خواهد کرد، اما اینطور نشد. یکدفعه ماشین ایستاد.
از داخل کیف، خرک خوب نمیدید او را کجا میبرند. به نظرش از پلهها بالا میرفتند. بعد در، یک در دیگر و باز هم بالا. و بعد کیف را روی میزی گذاشتند و دیگر هیچچیز دیده نمیشد. خرک گوش داد.
صبح بخیر، شاگردان. امروز روز جشن فوقالعادهای است. امروز روز تولد نرگس است.
خرک زبان مردم را به خوبی میفهمید. در کارخانه هم یاد گرفته بود، چون کارگرها هنگام دوختن عروسکها دائم حرف میزدند. بنابراین بدون زحمت فهمید: «صبح بخیر، شاگردان. امروز روز جشن فوقالعادهای است. امروز روز تولد نرگس است».
اما وقتی خرک به حرفهایی که شنیده بود فکر میکرد، بخش بعدی سخنرانی را از دست داد و وقتی ناگهان از شاخهایش گرفته شد و از کیف به نور تند بیرون کشیده شد، غافلگیر شد.
وای، خدای من، خرک چقدر ترسید! دستکم پانزده جفت چشم به او خیره شده بودند. قهوهای، مشکی، آبی، سبز زرد مایل.
موهای فرفری تیره، صاف، قرمز؛ همهاش جلوی چشم خرک چرخید. محکم چشمانش را بست. وقتی دوباره چشم باز کرد، دختری با موی روشن جلویش ایستاده بود و با چشمان خاکستریاش او را با دقت نگاه میکرد. اصلاً متوجه نشد که کی او را به دستهای او دادند.
چه خرکی! — گفت. و این حرف به زبانی کاملاً ناآشنا برای خرک بیان شد.
این گوزن کریسمس است! — زن با عینک مستطیلی به همان زبانی که برای خرک ناآشنا بود، غیرمنتظره جواب داد.
چه فرقی دارد! مهم این است که هر دو حیوانهای نازنیناند! — نرگس گفت و همه یکدفعه خندیدند.
خرک از حرفهای آنها چیزی نفهمید. اگر میتوانست ترجمه کند، میفهمید که به او اسم دادهاند.
اینطور بود که با صاحبش آشنا شد و برخلاف تصورش، او یک بچه نبود، بلکه دختر بزرگسالی بود. از آن روز به بعد، گوزنک را خرک صدا زدند و ماجراهای او شروع شد.
فصل سوم. چطور خرک بر نقصش غلبه کرد
یک بود یک نبود. خرک پاهای باریکی داشت که بیقاعده تکان میخوردند. و البته او یک عروسک پولیشی بود. برای همین روی پاهایش خیلی صاف راه نمیرفت و همیشه پاهایش را جایی میگذاشت که نباید.
گاهی ناخواسته به چشم صاحبش میخورد، گاهی خرگوش موشکی را، که بهاسم میشوتکا خوانده میشود، زمین میزد (آشنایی با میشوتکا فصل جداگانهای دارد). و این موضوع خرک را خیلی ناراحت میکرد...
میترسید که به خاطر بیدستوپایی ذاتیاش همهٔ دوستانش را از دست بدهد.
اما یک روز خرک بستنی را در دست صاحبش دید. فقط میخواست ببیند در آن کُنِ وافلی چیست، چون مزه خیلی مهم است: توتفرنگی، شکلاتی، پستهای...
خرک پرید و... بستنی را از دستش انداخت. شَمپ! بستنی روی سر میشوتکا و روباهک افتاد. همهٔ دوستان خرک در بستنی خوشمزه فرو رفتند.

روباهک دُمش را با ولع میلیسید. دُمش حالا خودش شبیه کُن وافلی شده بود که گوی شیرینی روی نوکش آب میشد.
میشوتکا با زبان بلندش شیرینی را از روی بینیاش میلیسید.
و صاحبش میخندید.
اینطور خرک نقص خودش را پذیرفت و بر آن غلبه کرد. معلوم شد که این موضوع حتی خندهدار هم هست!