این داستان در آن روزگاران دور رخ داد که مردم نمیدانستند روز و شب چیست. در کوچهها روشنایی بود و ناگهان تاریکی مطلق جای نور را میگرفت. نه خورشیدی بود، نه ماهی و نه ستارهای. مردم سختی بسیار میکشیدند. در تاریکی، رهگذر دیرهنگام به آسانی به دردسر میافتاد.
در آن روزگار سخت، خواهر و برادری زندگی میکردند. خواهرک را «ماهتاب-شب» و برادرک را «خورشید-روز» صدا میزدند.
آن دو تنها با هم زندگی میکردند. کسی از خویشان نزدیک نبود تا به آنان کمک کند. خواهر بزرگتر خودش مراقب برادرِ شیطانش بود.
نزدیک خانهٔ آنان، پیرزنی بسیار پیر و کهنسال ساکن شد. بچهها در ابتدا خوشحال شدند و بسیار دوست داشتند با او دوست شوند. اما پیرزنِ بدخلق فوراً به آنان هشدار داد که از او و خانهاش دور بمانند. او مردم، و بهویژه بچههای جیغجیغو را دوست ندارد.
اگر شما را در باغچهام ببینم، چنان با گزنه میزنم که تا آخر عمر یادتان بماند! این را پیرزن در پی آنان فریاد زد.
بچهها نمیدانستند که نام همسایهٔ تازهشان «کینه-بلا» است.
خواهرک، میشود بروم بیرون و با توپ بازی کنم؟ - روز ناراحت پرسید.
فقط کمی، زود باش که ناهار آماده میشود. - شب پاسخ داد و هشدار داد: به خانهٔ همسایه حتی یک قدم هم نزدیک نشو!
باشه! - پسرک فریاد زد و دوید.
شیطنت آنقدر گرم بازی شد که ناخواسته توپ را به باغ پیرزنِ بدذات انداخت. پسرک دید که زنی به جایی رفت. نگاهی به اطراف انداخت تا خواهرش نبیند، و از دیوار بالا رفت.
توپ کنار بوتهٔ توتفرنگی افتاده بود. روز هرگز چنین توتفرنگی درشتی ندیده بود! انگار او را صدا میزد و زمزمه میکرد: «بخور، عزیزم، به سلامتی!». در باغچهٔ آنان توتفرنگی بسیار کوچک و بیمزه بود، اما اینجا دریایی از توتهای آبدار و معطر بود!
اینجا توت زیاد است، کسی هم نمیفهمد اگر یکی را امتحان کنم - پسرک تصمیم گرفت.
روز توپ را برداشت و به خانه شتافت. مطمئن بود کسی از شیطنت کوچکش خبردار نمیشود، اما پیرزن فوراً فهمید که در غیابش مهمانان ناخوانده به باغش آمدهاند.
او برای دعوا با بچهها نرفت، بلکه کینه را در دل نگه داشت.
باشه، یک بار دیگر بیا، آن وقت حسابمان را صاف میکنیم! - زیر لب غرغر کرد.
کینه-بلا پیرزنی بدخلق و خشمگین بود و در واقع جادوگری واقعی که دوست داشت به مردم بدبختی بدهد. توتفرنگیاش هم جادویی بود: هر انسان معمولی که از آن میخورد، آرامش خود را از دست میداد و میل بیپایانی به خوردن بیشتر پیدا میکرد!
همین بلا بر سر پسرک آمد. کمکم خوابش نمیبرد. تمام شب خواب میدید که توتفرنگی میخورد. خواهرش نمیفهمید چرا برادر کوچکش ناگهان غمگین و ساکت شده، اما او راز خود را در سکوت نگه میداشت.
پس از سه روز عذاب، روز دید که پیرزن خانه را ترک کرد و فوراً به سمت دیوار باغش رفت. با چابکی از دیوار گذشت و خود را به کرت رساند. اما هنوز وقت نکرده بود توتفرنگی را بچیند که صاحبخانه ظاهر شد.
خوش آمدی، مهمان ناخوانده! آمدهای توتفرنگی مرا بخوری، اما گزنه خواهی خورد! - جادوگر خشمگین فریاد زد و دستهٔ بزرگی از علف گزنه را بالا برد تا به او بزند. اما در آخرین لحظه، خواهر پسرک دست جادوگر را گرفت.
شب درست بهموقع رسید. با شنیدن فریادها فوراً فهمید برادرش کجاست.
شما حق ندارید، میشنوید؟ - شب با قاطعیت اما آرام گفت. - اگر او چیزی از شما برداشته، ما جبران میکنیم. اما اجازه نمیدهم برادرم را کتک بزنید!
اجازه نمیدهی؟ آیا میدانی من کی هستم؟ - پیرزن از خشم حتی گزنه را انداخت. - خب! خودتان خواستید!
کلمات جادوگر قابل فهم نبود. رعدی غرید و بچهها فقط یک جمله را شنیدند:
شما هرگز یکدیگر را دوباره نخواهید دید!
به این ترتیب، دختری به نام ماه در آسمان ظاهر شد و زمان تاریک شبانه به احترام او «شب» نامیده شد. او بسیار برای برادرش غمگین بود و اغلب گریه میکرد، و اشکهایش به ستارههای درخشان و سرد تبدیل میشد.
خواهر دیگر نمیتوانست برادرش را ببیند، چون او در آسمان به خورشید تبدیل شده بود، و مردم زمان روشن را «روز» نامیدند.
جادوگر پیر و مهربان، غروب-سپیده، تصمیم گرفت به این بچهٔ بدبخت کمک کند. اما چگونه؟ جادوی آن جادوگر را که نمیشد باطل کرد.
جادوگر راهحلی پیدا کرد. دنیای مردم را ترک کرد و در آسمان ساکن شد. از آن پس، تاریکی دیگر ناگهان جای روشنایی را نگرفت و بین روز و شب، گرگومیش پدید آمد: شامگاه غروب و صبح سپیدهدم.
حالا در غروب، برادر روز گاهی فرصت میکند خواهرش را ببیند و در سپیدهدم، بچهها گاهی میتوانند با هم حرف بزنند.
اگرچه این دیدارها کوتاه است، اما خواهر و برادر را شادتر کرده است. حالا میدانند که حال یکدیگر خوب است. و مگر برای آدمهایی که یکدیگر را دوست دارند چیزی مهمتر از این هست؟
بیا، شب، قصهای در گوشم زمزمه کن -
آنچه در تاریکی پنهان میکنی:
که چگونه نقاب میزنی
و در خاموشی برادرت را میجویی
جادوگر شریر شما را از هم جدا کرد،
در حالی که پیشتر چقدر صمیمی بودید!
اما دیدار شما در سپیدهدم
زمزمه میکند: «برای یکدیگر مهم هستید!»
برادرِ کوچک را در آغوش میگیری،
چه حیف که دیدار کوتاه است!
و حالا یک پسربچه
ابرها را اندکی میراند.
این است سرنوشت نزدیکان.
روز و شب همیشه در شتاباند.
و در سپیدهدم تنها دیدار است.
این است، عزیز من، ماجرا.