در گوشهای دورافتاده، در جنگلی انبوه و دستنخورده، خرسمادری به نام لالا زندگی میکرد. او در جایی آرام ساکن شده بود و لانهای محکم و گرم و دلنشین برای خود ساخته بود.
او تنها زندگی نمیکرد. سه دختر خرس داشت به نام لیوشا، لوشا و دوشا، و به معیار جنگلی، لالا مادری پرفرزند به شمار میآمد.
دخترها چابک و خوشاندام بودند، اما بسیار شیطان. و مثل همه بچهها، شیرینیدوست. ولی خرسمادر زیاد به دخترها سخت نمیگرفت. زندگی برایش سخت بود و همه کارها را خودش باید انجام میداد: گاهی لانه را تعمیر میکرد و گاهی آذوقه زمستان را فراهم میآورد. تربیت بچهخرسها هم کار سادهای نبود.
یک روز کسی به در لانه زد. لیوشا، لوشا و دوشا با شتاب به سمت در دویدند تا زودتر بازش کنند، اما مادر گفت: «آیا بچهها باید در را به روی غریبهها باز کنند؟ نکند اتفاق بدی بیفتد!»
خرسمادر از پنجره کوچک و گرد نگاهی انداخت. پشت در، بابا یاگا ایستاده بود، خمیده و درهمپیچیده. لالا این پیرزن را خوب میشناخت و فوراً در را باز کرد. قیافه رقتانگیز پیرزن ابتدا خانواده خرسها را ترساند، اما بعد فهمیدند که او فوری به کمک نیاز دارد!
بله، کمک! حتی جادوگرها هم گاهی به کمک نیاز دارند، چه برسد به دیگران…
یاگا از آستانه در گذشت و روی کف خاکی لانه افتاد. لالا نالهکنان به او کمک کرد و بچهخرسها هم شتابان به یاری مهمان آمدند. لیوشا پیشانی او را با برگ بزرگ قاصدک پاک میکرد، لوشا کف پای او را با چربی گورکن ماساژ میداد و دوشا با قاشق کوچک چای گزنه و تمشک به او مینوشاند.
بابا یاگا با سپاس همه این درمانها را پذیرفت و چند جرعه از آن نوشیدنی حیاتبخش نوشید و کمکم به خود آمد.
نجات پیدا کردم. زندهام. ممنونم! — پیرزن آهسته گفت.
اما خرسها چیزی نفهمیدند. پس یاگا همان جمله را به زبان خرسها گفت و همه دورش را گرفتند و او را در آغوش کشیدند.
بابا یاگا واقعاً حال خوشی نداشت. او که از تنهایی طولانی خسته شده بود، به بیماریای به نام «سندرم غم و گریه بیامان» دچار شده بود. لالا به بابا یاگا پیشنهاد داد که با آنها زندگی کند و کمی استراحت کند تا بهبود یابد.
با کمال میل پیش شما میمانم، عزیزانم — بابا یاگا با صدای آرام پاسخ داد.
دخترکها از خوشحالی به هوا پریدند و شادیکنان رقصیدند و سپس برای تهیه ناهار دست به کار شدند.
یاگا جان، باید نیرو بگیری و فوراً رژیم غذایی خرسها را شروع کنی — لالا گفت. — نانهای گردویی، سوپ بلوط، فرنی کاج، مربای سرخس، فرنی گیلاس وحشی، چای عسلی با گلسرخ و تمشک. غذای ما بسیاری از جنگلنشینها را سرپا کرده است. این روشی آزموده شده است!
بابا یاگا در خانواده خرسها بیدغدغه و بیدردسر زندگی کرد و دلش آرام گرفت. دیگر گریه نمیکرد، شاداب و جوانتر شد. بچهخرسها، لیوشا، لوشا و دوشا، مثل یک مادربزرگ واقعی از او مراقبت میکردند. و سرانجام یک روز بابا یاگا گفت:
لالا، از مهربانی تو سپاسگزارم! حالا کاملاً سالم هستم! از تو میخواهم بچهخرسهایت را پیش من بفرستی تا چند روزی مهمانم باشند. از آنها مراقبت خواهم کرد!
باشد، بگذار بمانند — خرسمادر گفت و رو به دخترها ادامه داد. — فقط خوب رفتار کنید و در همه کارها به مادربزرگ کمک کنید!
و اینگونه بابا یاگا و بچهخرسها به سمت کلبهای که روی پاهای مرغ ایستاده بود رفتند. کنار کلبه، کنده درختی به نام زوبار زندگی میکرد. او زنده بود و میتوانست حرف بزند. به مهمانان خوشآمد گفت و از آنها خواست کمی آب بلوط به او بدهند.
از همان روزهای اول، لوشا، لیوشا و دوشا آموزش موسیقی را آغاز کردند. یاگا به آنها نواختن فلوت و دف را یاد داد و کنده زوبار هم آواز خواندن را. پیرزن بارها تکرار میکرد که دختران باید یاور خوب مادرانشان باشند. او به آنها نشان داد که چگونه کلوچههای تمشکی بپزند، آب افرا را به نبات تبدیل کنند و مربای گیلاس وحشی درست کنند.
یک روز بابا یاگا بچهخرسها را به جنگل برد و چرخ دستیای هم با خودش آورد. در راه برایشان چنین تعریف کرد:
وقتی خیلی کوچک بودم، مادربزرگم رازی بزرگ درباره خرسها به من گفت.
چه رازی؟ — لوشا، لیوشا و دوشا با هم فریاد زدند.
یاگا روی کنده درختی نشست، چشم چپش را تنگ کرد، اطرافش را نگاه کرد و گفت:
اینکه… خیلی وقت پیش، خرسها انسان بودند!
نه، این نمیتواند درست باشد! — بچهخرسها فریاد زدند.
چرا میتواند باشد! چون نگاه خرسها اینقدر انسانی است! و خوب میتوانند با پاهای عقبشان راه بروند. اصلاً، زمانی انسانها و حیوانات به یک زبان حرف میزدند، زبانی ساده و در عین حال پیچیده. برای من خرسها مثل انسانها هستند! من آنها را خیلی دوست دارم!
بابا یاگا پس از پایان قصه، بچهخرسها را به تمشکزار برد. آنها زود سبدهایشان را پر کردند.
حالا برویم به جنگل کاج من! — یاگا فریاد زد.
لیوشا، لوشا و دوشا به سختی دنبال پیرزن میدویدند.
بیایید، مخروطهای کاج جمع کنید! و درشتترهایش را انتخاب کنید!
و این درخت سیب زیبای من است! زود بیایید! میخواهد با میوههای آبدار و خوشبویش از شما پذیرایی کند! — پیرزن دخترهای محبوبش را تشویق میکرد. — و هنوز تمام نشده… باید به مادرتان در جمعآوری آذوقه زمستان کمک کنید. کار او تنها خیلی سخت است. بیایید به نهالستان افراهای جوان برویم. سال پیش آنجا هویج وحشی زیادی برداشت کردم!
ممنون، بابا یاگا، ما هویج را خیلی دوست داریم! — خرسهای کوچک جیغزنان گفتند. آنها چنان با جدیت هویج وحشی را بیرون میکشیدند که پیرزن از تعجب مات مانده بود.
آفرین، کار خوبی کردید! هویج زیادی جمع کردید! آفرین به شما! — پیرزن بچهخرسها را تحسین کرد. سرانجام چرخ دستی پر از هدیههای جنگل شد.
حالا، عزیزان من، وقت آن است که نزد مادرتان بروید. امروز منتظر شماست. کمکتان میکنم هدیهها را ببرید، ولی در راه باید به چمنزار سفید من هم سری بزنیم.
بچهخرسها چرخ دستی را هل دادند و بابا یاگا از پشت آن را میراند تا کارشان سبکتر شود.
وقتی از جنگل کوچکی گذشتند، به چمنزار رسیدند و بوی شگفتانگیزی به مشامشان خورد… در برابرشان دشتی از گلهای مریم گسترده بود! سفید، سفید، مثل ابری پُرپشم و بزرگ!
این گلهای مورد علاقه من هستند! در بهار، تابستان و پاییز اینجا شکوفه میدهند. هرکدام یک دسته بچینید و به مادر خرس هدیه دهید. اول با آنها لذت میبرد و وقتی پژمرده شدند، از آنها میتوان دارویی گیاهی برای تقویت قلب درست کرد. قلب مادر باید کاملاً سالم باشد! — بابا یاگا گفت.
لوشا، لیوشا و دوشا گلهای مریم چیدند. زیبایی گلهای سفید را تماشا میکردند و عطر لطیف این معجزه طبیعت را استشمام میکردند. ناگهان بابا یاگا به وسط دشت رفت و با صدای بلند کلماتی عجیب به آسمان گفت. سپس هفت بار دستهایش را به هم زد و ابر کوچکی مستقیم در دستانش فرود آمد. پیرزن آن را از هر طرف فشرد و ناگهان از آن باران بارید. فقط روی دشت گلهای مریم میبارید.
معجزه، معجزه! چه معجزهای! — دخترکها فریاد زدند.
وقتی آبیاری تمام شد، بابا یاگا ابر را رها کرد و آن به آسمان بازگشت.
در راه به کلبهای که روی پاهای مرغ ایستاده سر میزنیم — یاگا به بچهخرسها گفت. — باید چیزی را به لالا برسانم.
پیرزن با مهارت یک خمره شیره گل را در چرخ دستی گذاشت. یک بشکه آب افرا هم برای ساختن نبات آنجا قرار داد.
چند لحظه بعد، بابا یاگا، لوشا، لیوشا، دوشا و چرخ دستی پر از هدیههای جنگل کنار لانه بودند. خرسمادر خود را به آغوش بچههایش انداخت و از دوستش برای هدیههای سخاوتمندانه تشکر کرد.
این چه حرفی است! — یاگا زمزمه کرد. — نیکی را باید با نیکی جبران کرد! هرکس به دیگران کمک کند، کمک را برای خودش هم پیدا میکند! و ارزشها، برای همه یکی است: هم برای انسانها و هم برای ساکنان جنگل!