روزی روزگاری در شهری کوچک موشی کوچک زندگی میکرد. و در آن سرزمین اقیانوسی بهشدت زیبا وجود داشت.
اقیانوس یار واقعی مردم بود، ماهی به آنان میبخشید و به آنها اجازه میداد به سرزمینهای دیگر سفر کنند. در آن اقیانوس هیچ کشتیای غرق نمیشد، زیرا او مهربان و درستکار بود.
در دلش غروری نبود و میلی به نشان دادن قدرتش به مردم نداشت. اما اقیانوسهای دیگر اغلب میکوشیدند نشان دهند که مخالفت با آنها خطرناک است...
موش دوست داشت کنار ساحل بنشیند. هر بار گلی زیبا یا برگی رنگارنگ به هدیه برای اقیانوس با خود میآورد. و اقیانوس دوست داشت با موجی نرم موش را لمس کند و آوازی زیبا برایش بخواند. برای موش شادیای بزرگتر از دیدار اقیانوس نبود و برای اقیانوس شادیای بزرگتر از دیدن بارها و بارهای دوست کوچکش.
آری، آنها دوستان خوبی بودند: اقیانوسی با زیبایی و قدرتی بیمانند و موشی کوچک و بیادعا. موش کوچک برای اقیانوس عزیز بود و اقیانوس بزرگ و بیکرانه برای موش.
وقتی زمستان میرسید، پاهای کوچک موش در برف به ساحل رفتن سختتر میشد، اما موش نمیتوانست دوستش را بیدیدار بگذارد. در باران و برف، با هر شرایطی، به همان جایی میرفت که دوستش آواز میخواند. زیرا هیچ چیز مهمتر از زمان و توجه و پشتیبانی در روزهای سخت نیست، و ما نمیتوانیم چیزی ارزشمندتر از این به کسانی که دوستشان داریم هدیه دهیم. موش بارها نشسته بر کنار ساحل اقیانوس گفته بود:
روزی تو دوست کوچکت را فراموش خواهی کرد، گرمای جانش را، چشمانی را که به تو نگاه میکنند، و آن مهربانی ویژه را که حس میکنی و آرزوی بهترینها را برایش داری... فراموش خواهی کرد، چون در موش کوچکی هیچ چیز خاصی نیست، مثل صدها موش دیگر... و از این فکر دلم درد میگیرد که دوستم، اقیانوس، مرا فراموش کند، چون برای من هیچ اقیانوس دیگری وجود ندارد. و دوستی بهتر از تو نیست...
اقیانوس با موجی نرم که پاهای کوچک موش را در بر میگرفت پاسخ داد:
ای موش کوچک سادهدل من! من هرگز گرمای تو، سخنان مهربانت، گلها و برگهای رنگارنگی که موجهایم را زینت دادند، فراموش نخواهم کرد. دوستی تو را هرگز فراموش نمیکنم.
موش لبخند آرامی زد. او میدانست که روزی اقیانوس، مغرور از قدرتش، مانند اقیانوسهای دیگر، آن دوست کوچک و ضعیفش را فراموش خواهد کرد.
کوچولو روزها را کنار ساحل میگذراند و غمگین بود که روزی این روزها به پایان خواهد رسید. و سرانجام آن روز فرا رسید. عقابی مغرور به ساحل آمد، به اطراف نگاه کرد، بالهای قدرتمندش را گشود و گفت:
تو یک اقیانوسی، اما حتی یک کشتی را هم غرق نکردهای. مردم هیچ ترسی از تو ندارند و پس قدر آنچه را که به آنها میبخشی نمیدانند. از اقیانوسهای دیگر الگو بگیر. آن وقت مغرور و قدرتمند خواهی شد و شاید بهترین اقیانوسها!
اقیانوس با دقت به سخنان عقاب گوش داد و همین که عقاب حرفش را تمام کرد، پاسخ داد:
من به همین خاطر خوبم که مثل دیگران نیستم. مردم قدر آنچه را که میبخشم میدانند، و نمیفهمم چرا باید از من بترسند. بیآنکه بترسند دوستم دارند و آزاری به من نمیرسانند. چرا باید خشمگین شوم، کشتیها را غرق کنم، در دل مردم ترس بیندازم، جان بگیرم و خانوادهها را به رنج بیندازم؟ آیا این درست است؟ نه، نه، اینها به من نمیآید.
عقاب بال زد و بر فراز اقیانوس چرخید:
ابله، همهی اقیانوسها همینطور رفتار میکنند و به همین خاطر این نام مغرورانه را دارند. و مردم کمتر به دریاهایشان سفر میکنند و از اینکه برای همیشه در دنیای بیپایان موجهایشان بمانند میترسند. اما از تو نمیترسند، چون میدانند که آزاری نمیرسانی و همیشه میتوانند به خانه بازگردند. آیا دلت نمیخواهد از کشتیهایی که بر آبهایت راه میروند استراحت کنی؟ آیا دلت نمیخواهد یک بار هم که شده قدرتت را به مردم نشان دهی؟ این کار را بکن و اقیانوسی واقعی شو!
عقاب پرواز کرد و اقیانوس به فکر فرو رفت:
عقاب درست میگوید، از کشتیها خسته شدهام و این رفتوآمد تمام نخواهد شد تا قدرتم را نشان ندهم. آن وقت مردم از من خواهند ترسید. و راستش، اگر هیچ کشتی و هیچ انسانی قدرت موجهایم را نشناسد و در ژرفای بیپایان آبهایم برای همیشه گرفتار نشود، پس من چه اقیانوسیام؟ شاید عقاب حق دارد. باید مردم بفهمند که من از برادرانم اقیانوسها کمتر نیستم.
اقیانوس از تفکر دست کشید که صدای آشنای گامهای کوچک را شنید، اما بعد از سخنان عقاب دیگر آن صدا برایش ارزشی نداشت و فقط او را آزار میداد، زیرا دوستی با موش آبهایش را ضعیف میکرد.
موش شادمان به سوی اقیانوس آمد، اما موج بهجای آنکه پاهای کوچکش را نرم در بر بگیرد، با خشونت او را پس زد، بهطوری که موش روی شنها و با پشت خاکستریاش افتاد. موش نفهمید چه شده است، برخاست، خودش را تکاند و تصمیم گرفت همانجا بماند. اما اقیانوس به او گفت:
برو، من دوست نمیخواهم. موش کوچک نمیتواند دوست اقیانوسی بزرگ و نیرومند باشد. برو، صریح میگویم. وقت آن رسیده که قدرتم را به مردم نشان دهم، همانطور که برادرانم اقیانوسها این کار را میکنند. خندهدار است که اقیانوس اینقدر مهربان باشد و با موش دوست شود!
موش، اندوهگین، به سوی لانهاش راه افتاد و نمیفهمید چطور دوستش در عرض چند ساعت اینقدر تغییر کرده است. اما چه میشد کرد؟ وقتی کسی نمیخواهد تو را ببیند، آیا باید خودت را تحمیل کنی؟ موش میدانست که این لحظه روزی فرا خواهد رسید، اما این موضوع از دست دادن دوست عزیز را آسانتر نمیکرد.
موش در راه لانهاش ناگهان دختربچهای کوچک را دید که روی تپهای ایستاده بود و بیآنکه بداند چرا گریه میکرد. موش احساس کرد که زندگی برای او سخت است و تصمیم گرفت بپرسد چه شده است. شاید میتوانست کمکی کند. دختر بهزودی او را دید و موش آرام جیرجیر کرد:
اسمت چیست؟ چرا گریه میکنی، چه شده؟
دختر اشکهایش را پاک کرد و با نگاه به موشی که با دقت به او نگاه میکرد گفت:
اسمم مریم است. دوستم امیر برای ماهیگیری با قایق رفته بود و اقیانوس، که همیشه دوست آرام و مهربان ما بود، ناگهان خشمگین شد. امیر هر لحظه ممکن است در قایق کوچکش که روی موجهای بزرگ و ترسناک تکان میخورد غرق شود. فکر نمیکنم تو، کوچولو، بتوانی کمکی کنی. و من هم هیچ کاری نمیتوانم بکنم، چون از آب به شدت میترسم. مزاحمت نمیشوم، راهت را ادامه بده.
اما موش قصد رفتن نداشت. باید به دختر کمک میکرد و با اقیانوسی که هنوز او را دوست خود میدانست صحبت میکرد. شاید میتوانست اقیانوس را متقاعد کند که آرام شود و امیر را نجات دهد.
اشتباه میکنی مریم. من هرچند کوچکم، اما میتوانم به تو کمک کنم. فقط یک قایق کوچک متناسب با اندازهام لازم دارم. ما با اقیانوس دوستان دیرینهایم، اما کسی به او گفته که باید بسیار ترسناک و قدرتمند باشد. و او که از نیرویی که در موجهایش پنهان است مغرور شده، دوستم را رنجانده و ممکن است جان بسیاری از کشتیها و انسانها، از جمله امیر، را بگیرد. من سعی میکنم او را راضی کنم که به حالت پیشین خود برگردد. مطمئن نیستم که صدایم را بشنود، اما هر کاری از دستم بربیاید میکنم تا من و تو دوستانمان را بازگردانیم.
و امیر را میشناسم، او بسیار مهربان است. همیشه میوهها و توتهای خوشمزه و حتی پنیر به من تعارف میکرد. و او آهنگهای زیبا با گیتار مینوازد و من گوش دادن به موسیقیاش را دوست دارم. فقط یک قایق لازم دارم...
دختر با امید به موش نگاه کرد:
کوچولو، این عالی میشد! و قایق را به تو میدهم، چون امیر همیشه قایقهای کوچکی دارد که به پسربچههای همسایه هدیه میدهد. و یکی هم به من داده بود، الان میآورمش.
دختر قایق را از خانه آورد و همراه موش به ساحل اقیانوس رفتند. اقیانوس خشمگین بود و به نظر میرسید موجهایش هیچ چیز را سالم نمیگذارند. مریم و موش با وحشت دیدند که قایق امیر، که از دور به سختی دیده میشد، روی موجها تاب میخورد.
موش بیآنکه زیاد فکر کند به درون قایق کوچک پرید و دختر، که همهچیز را فهمیده بود، آن قایق کوچک را روی آب گذاشت. موش به دوردست خیره شد و کوشید امیر را ببیند، اما پشت موجهای بزرگ از قایق کوچکش چیزی دیده نمیشد. موش نمیدانست چطور با اقیانوس صحبت کند تا او را بشنود و امیر بتواند به خانه بازگردد، پس اینگونه شروع کرد:
دوست من اقیانوس، تو همچنان دوست من هستی. بعید است که، مغرور از قدرتت، صدایم را بشنوی، اما باز هم... تو اقیانوسی ویژه بودی، مهربان، کمکرسان به مردم، آرام. اما حالا شبیه اقیانوسهای دیگر شدهای که جان بیشماری را در موجهایشان میگیرند. التماس میکنم: به حالت پیشین برگرد! دوست مهربان همهی ما باش! به یاد موشی بیفت که در هر هوایی نزد تو میدوید، چون تو برایش عزیزی. امیر را نکش، او پسر خوبی است، خواهش میکنم، بگذار به خانه بازگردد.
اما اقیانوس سرسخت بود و همچنان دو قایق سبک را روی موجهایش بالا و پایین میبرد. ناگهان قایق کوچک موش واژگون شد و کوچولو در آب افتاد.
موش از پا درآمد و دیگر نمیتوانست با پاهایش کار کند تا روی آب بماند. در حالی که در موجهای اقیانوس فرو میرفت، فقط توانست این را بگوید:
ببخشید اقیانوس، ظاهراً من دوست بدی بودهام. امیر را به خانهاش برگردان، او را از کسانی که برایشان عزیز است جدا نکن. روی ساحل مریم، دوست وفادارش، منتظر اوست...
اقیانوس سخنان موش را شنید، به یاد آورد که چگونه دوستش را آزرده و به سخنان عقاب گوش داده بود، و فهمید موش کوچک چه گام شجاعانهای برداشته تا پسر را نجات دهد. دست از خشم کشید و موش را به ساحل، کنار پاهای مریم، پرتاب کرد و با پشیمانی زمزمه کرد:
چطور توانستم؟ مگر من مثل بقیهی اقیانوسها نیستم؟ در آبهای من نباید هیچ کشتی یا قایقی غرق شود. قدرت من در همین است و به همین دلیل یگانهام. چطور توانستم دوستم را برنجانم و بیرحم شوم، مثل برادرانم؟ ببخشید موش، نباید سخنانی میگفتم که شنیدنش برای هر دوستی دردناک است. ای موش شجاع من، تو حاضر شدی خودت را فدا کنی تا دوستی دیگری را نجات دهی و دوست مریم را به او بازگردانی، آن هم فقط برای اینکه من تو را بشنوم. ببخشید، چشمانت را باز کن، میخواهم دوباره تو را خوشحال ببینم.
اما موش چشمانش را باز نکرد. مریم او را در دست گرفته بود و گریه میکرد و حتی متوجه نشد که امیر از قایقش به ساحل آمده است. پسر نزد مریم آمد، موش را دید و فوراً او را شناخت. او بود که برای شنیدن گیتارش میآمد و شکی نبود.
امیر با احتیاط موش را در کف دستانش گرفت. او دقیقاً میدانست چطور به نجاتدهندهاش کمک کند و پس از انجام کارهای لازم، توانست او را به زندگی بازگرداند. موش چشمانش را باز کرد. با دیدن امیر بسیار خوشحال شد و به کف دست پسر چسبید. و مریم شاد بود که موش شجاع زنده است.
ممنونم، دوست کوچک و شجاع من، که در اقیانوس خشمگین مرا نجات دادی و کمک کردی به خانهام، نزد مریم، بهترین دوستم، بازگردم. هرگز کار شجاعانهات را فراموش نمیکنم و البته خوشحال خواهم شد که دوباره به خانهام بیایی، و با کمال میل برایت با گیتار خواهم نواخت، ــ امیر این را گفت و کوچولو را روی ساحل شنی گذاشت.
ممنونم که دوستم را به من برگرداندی! خیلی خوشحالم که امیر زنده است و اتفاق بدی برایش نیفتاده. فقط میتوانم بگویم که من هم همیشه خوشحال خواهم شد که تو را ببینم، ــ مریم هم به امیر پاسخ داد.
موش بسیار خوشحال بود، به همین خاطر فقط به بچهها نگاه میکرد، راضی از اینکه توانسته بود کسی را که برای دختربچه عزیز بود نجات دهد.
خوشحالم که دیگر گریه نمیکنی، مریم. و خوشحالم که دوستم صدایم را شنید، ــ موش جیرجیر کرد.
حالا وقت رفتن است. تا دیدار موش! تا دیدار اقیانوس! همیشه خودت باش! ــ امیر و مریم گفتند و هر کدام به خانهی خود رفتند.
تا دیدار، باشد که راهت مهربان باشد! ــ اقیانوس و موش خداحافظی کردند.
پسربچه و دختربچه رفتند و موش کنار ساحل ماند.
چه زیبایی، دوست من، وقتی موجهایت آراماند و بهنرمی ساحل را لمس میکنند و قایقها و کشتیها را بر خود تاب میدهند. من تو را از میان هزاران اقیانوس دیگر میشناسم، چون فقط تو اینقدر مهربانی؛ یاور واقعی هستی، نه غول آبی خصمانهای که همه را میترساند و فقط به فکر خودش است.
اقیانوس شاد بود که موش کنارش و زنده است. مثل همیشه، با موجی نرم پاهای کوچکش را لمس کرد.
من هم خودم خوشحال نیستم که تصمیم گرفتم مثل برادرانم باشم، به سخنان عقاب مغرور گوش دادم. من دیگرم، مهربانم، و سزاوار خشونت نیستم. ببخشید، تو و امیر را رنجاندم و نزدیک بود شما را نابود کنم. آیا میتوانی همچنان مرا دوست بدانی؟ نمیدانم، اما هیچکس برای من عزیزتر از تو نیست. و دیگر هرگز، هرکس هرچه بگوید، دوست شجاع کوچکم را نخواهم رنجاند.
موش به اقیانوس نگاه کرد. از اینکه دوباره با او حرف میزد خوشحال بود.
من دلخور نبودم. نمیتوان از کسی که عزیز است دلخور شد. خیلی خوشحالم که فهمیدی لازم نیست مثل اقیانوسهای دیگر باشی تا این نام مغرورانه را داشته باشی. تو بهترین اقیانوسها هستی، دقیقاً به این دلیل که مهربانی. پس هرگز تغییر نکن و خودت باش...
این داستان دوستی موش و اقیانوس به تو، خوانندهی عزیزم، میآموزد که حفظ دوستان واقعی، که تعدادشان چندان زیاد نیست، چقدر مهم است. و اینکه مهم است خودت باشی و نکوشی مثل همه باشی.
این قصه را همچون درسی ارزشمند به یاد داشته باش، که من، کسی که آن را از باد شنیدم و باد موش و اقیانوس را میشناخت، با احتیاط به تو سپردم. و دوست واقعیات را نگه دار.