فصل دهم. چطور خرک عاشق حمام شد
خرک آب را دوست ندارد، برخلاف پیپیتو. نوشیدنش که دیگر اشکالی ندارد، البته نه واقعی، بلکه به شیوه اسباببازیها. بینیاش را در آب فرو کردن همیشه جالب است، اما حمام کردن... نه، نه، ببخشید. خرک حمام کردن را دوست ندارد.
تا مدتی اصلاً حمام نمیکرد، اما زمان میگذشت و پشم سفید و نرم سابقش کُرککُرک و کمی خاکستری شده بود. صاحبخانه چند بار با دیدن خرک گفته بود: «آه، آه، باید تو را بشورم».
این مردم چه وسواسی دارند که همیشه چیزی را میشویند؟ خرک دیده بود که خانم و آقای خانه هر روز خودشان را میشویند و بیوقفه لباس و روتختی و حتی روکش صندلیها و رومیزی را میشویند.
«شاید آنها به این کارها نیاز داشته باشند، اما مرا با هیچ وسوسهای به حمام نمیکشانند»، این را خرک فکر میکرد و هر بار که صاحبخانه از حمام کردنش حرف میزد، کار خندهداری میکرد.
از دستان او میپرید بیرون یا ناگهان روی سرش میایستاد. توجه صاحبخانه منحرف میشد، میخندید و حمام را به وقت دیگری موکول میکرد. اما هر قدر هم کار مهمی را عقب بیندازی، دیر یا زود لحظهای فرا میرسد که باید انجامش دهی.
یک شنبه صاحبخانه یک تشت پلاستیکی کوچک برداشت، آب ولرم در آن ریخت، شامپوی معطر اضافه کرد و کف نرمی درست کرد. خرک موقع بردنش به حمام سعی کرد از دستش فرار کند، اما این بار شانسی نیاورد. تُپ! و تا بالای چشمانش در کف فرو رفت.
«آپچی!» خرک بلند عطسه کرد.
«به سلامتی!» صاحبخانه به سمت آشپزخانه فریاد زد، چون فکر میکرد شوهرش عطسه کرده است.
شاخهای خرک را صابون زد، شکم نرم و هر پنجه و گوشهایش را شست و با آب تمیز آرام چشمانش را پاک کرد تا نسوزد.
حبابهای کف کمکم با صدای خوشایندی میترکیدند و خرک فکر کرد حمام کردن چندان بد نیست. روی پشت شناور شد با بینی رو به بالا و گاهی وارد ابر کف میشد و گاهی از آن بیرون میآمد، مثل کشتی بزرگی و خودش را حداقل کاپیتان میدانست. وقتی صاحبخانه گفت وقت بیرون آمدن است، خرک اعتراض کرد.
«چرا بیرون بیایم؟ کجا بیرون بیایم؟ الان بیرون بیایم؟ من میخواهم تا صبح اینجا شنا کنم!» خرک میخواست فریاد بزند، اما فرصت نکرد. صاحبخانه او را از شاخها بیرون کشید، کمی ناجور چرخاندش تا آب از او مثل جویبار جاری شود و بیدرنگ در یک حوله حمام بزرگ پیچیدش.
خرک روی تخت نشسته بود و از سر تا پنجه پیچیده شده بود و احساس میکرد حوله سریع خیس میشود و آب را میمکد. کمی غمگین شد.
«پس معلوم شد حمام کردن چندان بد نیست»، خرک فکر کرد. «شاید برای آدمها واقعاً سرگرمکننده باشد که هر روز خودشان را بشویند. آخر آنها پشم پرپشتی مثل من ندارند که خشک کردنش ساعتها طول بکشد. اما حمام برای من هم خوب بود. گرم و شاد. بعداً میشود دوباره انجامش داد. بیخود نبود که نمیخواستم امتحانش کنم».
اینگونه بود که خرک عاشق حمام کردن شد.
فصل یازدهم. چطور خرسک به خانه آمد
هیچکس دقیق به یاد نمیآورد خرسک چطور به خانه آمد. طبق یک روایت، آقای خانه او را در یک جعبه مقوایی آورده بود.
«بستهای از مادرم است»، این را به همسرش گفت و خرک و روباهک هم که البته شنیدند خوشحال شدند. بسته همیشه یعنی خبر خوب.
طبق روایت دیگری، خرسک از آستین یک کت چرمی فراموششده آقای خانه بیرون آمده بود. اما واقعیت این است که یک روز (هرچند شاید آن روز بارانی و زیبا بود) خرسک در آپارتمانی در خیابان معلم ظاهر شد.
گفتن اینکه خرک و روباهک چطور با او آشنا شدند هم سخت است. اگر لازم بود دست دراز کنند و سلام کنند، تعریف کنند که اینجا چطور زندگی میکنند، به چه بازیهایی علاقه دارند و آدابشان چیست، آن را به خاطر میسپردند. اما نه، هیچکس چنین چیزی را به یاد نمیآورد.
خرسک خودبهخود پیدا شد. کوچک بود و روی کف دست جا میشد و اصلاً شبیه خرک یا روباهک نبود.
خرسک از پشم قهوهای ساخته شده بود، با بینی نرم و دوستداشتنی، مثل خودش، و چشمان سیاه کوچکی که از زیر ابرو به همه نگاه میکرد.
او زیاد ساکت بود، نمیتوانست مثل خرک سریع حرف بزند و مثل روباهک با اطمینان. مدتی فقط روی صندلی میخوابید (در حالی که خرک و روباهک همیشه به تخت صاحبخانه و آقای خانه میرفتند، قبل از خواب مدتی حرف میزدند و درباره روزی که گذشته بود صحبت میکردند و بعد بیهیچ زحمتی به خواب میرفتند). خرسک را روی صندلی میخوابانیدند، چون صاحبخانه نگران بود که با آنها بغلتیدن پشمش خراب شود.
اما کمکم (و باز هیچکس نمیتواند دقیق بگوید کی) خرسک هم به تخت آمد و با سکوتش در گفتگوهای قبل از خواب شرکت فعال پیدا کرد. گویا این اتفاق بعد از آن افتاد که روباهک چند بار دعوا کرد و خواست او هم روی صندلی بخوابد تا خرسک تنها نترسد. هر جا روباهک میرفت، خرک هم میرفت و بدون خرک صاحبخانه هم حاضر نبود بخوابد. خلاصه باید کوتاه میآمدند.
و با وجود هزاران نامطمئنی و خلأ در خاطرات، خرسک به خانواده پیوست و محکم در آن جا افتاد.
گاهی در زندگی ما اتفاقاتی میافتد که در نگاه اول هیچ معنایی برای ما ندارند، به همین دلیل بعدها نمیتوانیم جزئیاتش را به یاد آوریم و افسوس میخوریم که چرا همان موقع نفهمیدیم لحظه مهمی بوده است. با خرسک هم همینطور شد.
او بدون اینکه کاری کند، خودبهخود ضروری شد. و خرک و روباهک دوستش داشتند و اینگونه سه دوست جانجانی کاملاً شکل گرفتند.
فصل دوازدهم. چطور خرک و روباهک اختلافاتشان را حل کردند
خرک و روباهک دوستان جداییناپذیرند. به جز چند هفتهای در سال که روباهک برای دیدن پدر و مادر صاحبخانه به خانه روباه بافتنی قرمز دیگری میرود که شبیه خودش است. خرک همیشه با صاحبخانه میماند. هر جا او برود، خرک هم میرود. بقیه اوقات خرک و روباهک همیشه با هم هستند.
و چه شیطنتهایی که پیدا نمیکنند وقتی صاحبخانه و آقای خانه سر کارند! آرام به آشپزخانه سر زدن و شکلات یخچال را گاز زدن که انجام شده است. با پنجه روی پیانو گوشه اتاق دویدن که نتیجهاش ملودی نیست، بلکه هیاهو است که انجام شده است. قایمموشک روی تخت بازی کردن که انجام شده است. و البته بازی محبوب: هر بار که کلید در قفل میچرخد، در طبیعیترین حالت ممکن بیحرکت ماندن. در این بازی خرک تقریباً همیشه میبازد: چون روباهک استاد بیحرکت ماندن است.
خرک و روباهک هیچوقت در هیچ موضوعی اختلاف نداشتند. همیشه در ایدههایشان یکی بودند، اما بلا از جایی آمد که انتظارش را نداشتند.
یک روز آقای خانه برای شام گوشت بره خوشمزه خرید و صاحبخانه آن را با یک شاخه رزماری در فر پخت. بوی خوشی در کل آپارتمان پیچید. خرک با بدگمانی بینیاش را تکان داد، اما روباهک با خوشحالی بینیاش را تکان داد. حتی دمش را از شادی مثل جاروی کوچک تکان داد. خرک اخم کرد و سعی کرد به روباهک توضیح دهد:
گوشت بد است، به خاطر آن یک حیوان مرده، این را زیر لب گفت.
گوشت خیلی خوشمزه است! یعنی میشود مثل آدامس جویدش. و همچنین خیلی شور و معطر است، آنقدر... روباهک از لذت چشمانش را بست و تصور کرد چه شامی در راه است.
خرک شام نخورد، رفت روی پنجره پیش پیپیتو و با نگاهی کج به خانم و آقای خانه نگاه میکرد که با قاشق و چنگال صدا درمیآورند، لیوانها را با صدای «دینگ» به هم میزدند و اخبار هفته را رد و بدل میکردند.
همه چیز آرام بود، اما کنار بشقاب آقای خانه روباهک نشسته بود و هر از گاهی تکهای گوشت را میدزدید و به دهان میبرد. آنقدر هم با دمش تکان میداد که خرک نگران شد مبادا دمش را در شمعی که روی میز میسوخت بسوزاند.
خرک خیلی تنها احساس کرد. بیصدا از پیپیتو پرسید: «خب حالا چه کنم؟» پیپیتو بیصدا جواب داد: «هر کس میتواند سلیقه و ترجیحات خودش را داشته باشد. این باعث نمیشود دیگران بد یا خوب باشند. باید نسبت به ضعفهای دیگران بردبار باشیم. روباهک گوشت دوست دارد، تو کیک هل دوست داری و من آب... اما همچنان بهترین دوستان هستیم».
خرک فکر کرد این فکر نسبتاً خردمندانه است و ارزش دارد که دربارهاش بیندیشد. شاید هم این پیپیتو نبود که به خرک جواب داد. شاید خرک خودش به این فکر رسید. آخر پیپیتو همیشه ساکت است. هیچوقت نخواهیم فهمید. اما مهم این است که اختلاف بین خرک و روباهک در آن شب برای همیشه حل شد.
خرک آرام شد، زیرا فهمید دوستیاش با روباهک به این بستگی ندارد که او گوشت میخورد یا نه. البته بهتر بود که نمیخورد. اما چه میشود کرد.
فصل سیزدهم. چطور خرک فهمید که اسم دارد
خرک مدت زیادی است با صاحبخانه و آقای خانه زندگی میکند. او دوستانی به نام روباهک و خرسک دارد. در زمانهای بیشیطنتی، خرک دوست دارد کنار صاحبخانه بنشیند و به خواندن کتابهایش گوش دهد. بیشتر وقتها او بیصدا و در ذهن میخواند و فقط چشمان بادامیاش روی صفحات حرکت میکنند.
اما خرک انگار میتواند فکر را بخواند. به چهرهاش نگاه میکند و میفهمد کتاب درباره چیست.
خرک همچنین دوست دارد روی درب پیانو بالا برود و گوش دهد که آقای خانه از آن ساز بزرگ که شبیه جعبه سفیدی است، آهنگها را بیرون میکشد.
به نظر میرسید زندگی خرک آرامترین و خوشبختترین زندگی ممکن است. اما یک روز (همانطور که وقتی در کتابها کلمه «یک روز» را میبینید، همیشه یک اتفاق غیرمنتظره رخ میدهد) صاحبخانه از خواندن کتاب سر بلند کرد، آهنگی را که شوهرش تمرین میکرد قطع کرد و با تفکر گفت:
این درست نیست. هر کدام از ما اسمی داریم، اما خرک ندارد.
خرک از تعجب پرید. او فکر میکرد خرک همان اسم اوست.
باید برایش اسمی پیدا کنیم، ادامه داد صاحبخانه و به شوهرش نگاه کرد.
او هم اخم کرد. چند ثانیه اتاق در سکوتی کامل فرو رفت. همه فکر میکردند و خرک هم شروع کرد به فکر کردن. نه درباره اسم، بلکه برای همراهی.
پیدا کردم! بالاخره صاحبخانه فریاد زد. اسمش را ممنون میگذاریم. از یک طرف این واژه فارسی برای «تشکر» است، و چه کلمهای بهتر از «ممنون» برای خرک باادب و باشعور ما که از دوردست آمده است. از طرف دیگر، شبیه واژه «دانکی» است که در انگلیسی به معنای الاغ است. خیلی همآوا است.
به نظرم کاملاً مناسب است، آقای خانه تأیید کرد و دوباره سرش را در نتها فرو برد.
خرک هم اسم جدیدش را دوست داشت... هرچند عجیب بود که از آن به بعد او را اینطور صدا میکردند. خرک بیهوده نگران بود. اسم جدیدش در خانه جا نیفتاد، هرچند گاهی صاحبخانه یادش میافتاد که چه اسمی روی او گذاشته است. بیشتر وقتها این اتفاق زمانی میافتاد که مهمانها به خانه میآمدند و میپرسیدند: «این اسباببازی زیبا اسمش چیست؟»
خرک هر بار از اینکه اسباببازی صدایش میکردند عصبانی میشد، به همین خاطر تقریباً توضیح آشفته صاحبخانه و معرفیاش با نام رسمی را نمیشنید.
و در خانواده، خرک همان خرک ماند و کاملاً راضی بود.
فصل چهاردهم. چطور یک انسان تازه به خانه آمد (فصل آخر، طولانیترین)
خرک، روباهک و خرسک مهمترین اعضای خانواده هستند. این را دقیق میدانند. آنها را با خود به سفر میبرند، به پارک برای گردش، به جنگل برای پیکنیک. بدون آنها هیچ مناسبت مهمی جشن گرفته نمیشود، چه تولد صاحبخانه یا آقای خانه باشد و چه سال نو. از سر کار برایشان خوراکی میآورند. هم آقای خانه و هم صاحبخانه به یک اندازه دوستشان دارند.
وقتی آقای خانه به دیدار خانوادهاش میرود، میتواند روباهک یا خرسک را با خود ببرد، چون در شهرهای دور دوستانی دارند، اما خرک همیشه با صاحبخانه است.
اما یک روز اتفاق عجیبی افتاد. پیشزمینههای این اتفاق نزدیک به شش ماه پیش شروع شده بود.
ابتدا نام تازهای وارد خانه شد. «امیلی، امیلی، امیلی» از هر طرف شنیده میشد. گاهی از آقای خانه و گاهی از صاحبخانه. این نام را در گوشی تلفن و به یکدیگر میگفتند.
دوستان منتظر مهمانی اسرارآمیز به نام امیلی بودند، اما مهمان نیامد. این عجیب و نامفهوم بود.
بعد صاحبخانه کمی تپل شد. خرک که از او دفاع میکرد این را میگفت، اما روباهک اصرار داشت که این به خاطر خوردن شیرینی شبانه است. خرسک هم مثل همیشه چیزی نگفت. او کمتر چیزی میفهمید.
بعد در آپارتمان تغییراتی رخ داد. ابتدا یک کمد جدید سفید آمد و سپس بیدلیل یک تخت دیگر، اما خیلی کوچکتر از تخت خرک، روباهک، خرسک و آقای خانه و صاحبخانه. و سرانجام در راهرو یک وسیله عجیب با چرخ ظاهر شد.
«ای کاش میشد روی آن سوار شد»، روباهک آه کشید، چون به آنها هیچوقت این پیشنهاد داده نمیشد.
یک روز ناگهان صاحبخانه را بردند. چند روز خانه نبود و حتی آقای خانه هم وقتی شتابان به جایی میرفت خرک را با خود نمیبرد.
دوستان در خانه نشستند و نگران شدند. پس چه اتفاقی میافتاد؟ ظاهراً صاحبخانه خیلی سخت بیمار شده بود. چطور میشد به او کمک کرد؟
آقای خانه هم در آن روزها وضعش خوب به نظر نمیرسید. با گودی زیر چشم و اخمآلود، معمولاً با عجله وارد خانه میشد، وسایل را در کیف میگذاشت و با نگرانیترین چهره دنیا میرفت.
اما روزهای بد هم تمام میشوند. و یک روز آقای خانه با لبخندی شاد روی صورت نتراشیدهاش جلوی در ظاهر شد. یک لباس سرهم شیری رنگ و پفدار در دست داشت و پشت سرش صاحبخانه بود. او هم خسته به نظر میرسید، اما با چشمانی درخشان.
مدتی کنار تخت کوچک سرگرم شدند، سپس خرک، روباهک و خرسک را صدا زدند. روی تشک بچه کوچکی دراز کشیده بود و آرام با بینی کوچکش خُرخُر میکرد. او خواب بود.

برای یک لحظه دل پشمالوی خرک تیر کشید.
«خب، حالا دیگر آنقدر دوستم نخواهند داشت»، او فکر کرد.
اما در همان لحظه انسان کوچک بیدار شد و چشمان آبیاش را که مثل عمق اقیانوس بود باز کرد. نفس خرک بند آمد و قسم میخورد که صدای آهی مشابه را کنارش شنیده است، آه روباهک و خرسک.
«چه کوچولوی دوستداشتنیای است این انسان».
صاحبخانه هم از عادت قدیمی، خرک را به سینهاش فشرد. خرک میتوانست ضربان سریع و شادمان قلب او را بشنود. و فهمید که دیگر نمیتواند این انسان تازه را دوست نداشته باشد و گویی همین حالا با تمام قلبش دوستش دارد.
خانواده دور تختخواب ایستاده بودند و به نوزاد نگاه میکردند. او که نمیفهمید، از بوهای ناآشنا بینیاش را چین داد، عطسه کرد و دوباره چشمانش را بست.
اینگونه انسان تازهای به خانه آمد و ماجراهای خرک، روباهک و خرسک، همانطور که معلوم شد، تازه شروع شده بود...
