وقتی کاج کوچولو خیلی کوچک بود، همه چیز برایش جالب بود. به هر طرف که نگاه می‌کرد، همه چیز توجهش را جلب می‌کرد. از همه شگفت‌انگیزتر برایش تغییرات طبیعت بود.
در تابستان همه درخت‌ها شبیه هم بودند. او هم مثل بقیه بود. و همه مثل یک خانواده بزرگ و صمیمی بودند.
اما ناگهان، وقتی گرما فروکش کرد، باران‌ها شروع شد و سرما آمد، اتفاقی برای دوستانش افتاد. برگ‌هایشان رنگ عوض کردند و رنگارنگ شدند. کاج کوچولو از تماشای آن‌ها سیر نمی‌شد: چقدر زیبا شده بودند! و همیشه منتظر بود که خارهایش هم این‌قدر درخشان شوند.
زرد یا قرمز، شاید هم نارنجی؟ ـ هر شب که به خواب می‌رفت، این را آرزو می‌کرد که لباسش عوض شود. اما صبح که می‌شد، هیچ اتفاقی نمی‌افتاد.
آه!ـ کاج کوچولو غمگین آه کشید. و چنان به حال خودش دل‌سوزی می‌کرد. و چنان از خارهایش که هرگز تغییر نمی‌کردند عصبانی بود. برعکس، آن‌ها سفت و محکم‌تر می‌شدند، و شاخه‌هایش پرپشت و پهن‌تر.
کاج کوچولو همین‌طور غمگین بود تا اینکه بادهای شدید وزیدند. یک صبح که از خواب بیدار شد، فکر کرد که وارد یک قصه شده است. زمین انگار با رنگ‌ها نقاشی شده بود: زرد، قرمز، نارنجی ـ همه آن چیزهایی که دوست داشت.
آه، چقدر زیباست! نگاه کنید!ـ این را گفت و رو به دوستان درختی‌اش کرد.
بله، بله،ـ آن‌ها کندی و انگار در خواب‌آلودگی گفتند، ـ ما می‌دانیم. هر پاییز همین‌طور است.
پاییز! پس اسمش این است. پاااییز،ـ کاج کوچولو این را خواند و به فرشِ رنگارنگ برگ‌ها نگاه کرد. و آن‌جا دید که این برگ‌های زیبا از شاخه‌های دوستانش جدا می‌شوند و می‌افتند، و درخت‌ها برهنه و بی‌دفاع می‌شوند و شاخه‌ها و تنه‌هایشان را در برابر باد و باران قرار می‌دهند.
حالا برایش دل‌سوزی درختان را داشت. اینجا بود که کاج کوچولو خارهایش را دوست پیدا کرد، خارهایی که تازه آن‌ها را سرزنش می‌کرد. زیرا دقیقاً همین خارها، که سبز می‌ماندند، بدن نازک او را از باد و سرما محافظت و نجات می‌دادند.
شاید خارهای من نتوانند رنگ عوض کنند و من این زیبایی را نداشته باشم، اما الان حالم خوب و آرام است،ـ کاج کوچولو فکر کرد، ـ بله، من همیشه یکسان هستم، اما این را حتی بیشتر دوست دارم: بگذار همیشه همین‌طور باشد!
کاج کوچولو حتی نمی‌دانست که شاخه‌های سبزش برای دیگران هم بسیار دوست‌داشتنی است، زیرا در زمستان آن‌ها یادآور تابستان و گرما هستند. و علاوه بر این، شگفت‌انگیز بوی سوزن‌برگ و صمغ می‌دهند.
