لوْن خزنده، طبق معیارهای ساکنان جنگلهای پشمالو، عجیب به نظر میرسید. او هرگز کار نمیکرد، کم حرف میزد و تمام روز را فقط روی چمنزار آفتابی، پوشیده از علف نرم سبز روشن، دراز میکشید.
او را خزنده صدا کرده بودند، چون هرگز نمیایستاد، نمیپرید و نمیدوید، بلکه فقط روی زمین میخزید. او علف و برگ میخورد و صبحها شبنم مینوشید. لوْن از آن گونه جانورانی بود که در انتهای دیگر جزیره افسانهای به نام «گرفتگی» زندگی میکردند. اینکه چطور به جنگلهای پشمالو آمده بود، کسی نمیدانست. حتی خودش هم فراموش کرده بود چطور اینقدر دور از خانه سر درآورده است.
اما این موضوع او را نگران نمیکرد. اصلاً چیز زیادی او را نگران نمیکرد. فقط باران میتوانست او را وادار کند از چمنزار به زیر درختی برود که همانجا هم مثل قبل دراز میکشید و از خنکی لذت میبرد.
از نظر شکل، لوْن شبیه پتو بود. بدنش با پشم زیبا و براقِ سیاه پوشیده شده بود.
ساکنان محلی زیاد از خزنده خوششان نمیآمد، چون کار نمیکرد، اما در عین حال کسی هم مزاحمش نمیشد. او هیچ کار بدی نمیکرد. همهچیز همینطور ادامه پیدا میکرد، اگر یک روز گرم و خشک مصیبتی پیش نیامده بود.
در جنگل آتشسوزی شد و تمام روستا سوخت. چمنزار لوْن هم به لکه سیاهی تبدیل شد. کسی آسیب ندید، اما ساکنان روستا دیگر جایی برای زندگی نداشتند. تصمیم گرفته شد به جنوب، به انتهای جنگل پشمالو، بروند.
برای خزنده این خبر بدی بود، چون گونهاش برای جابهجایی در مسافتهای طولانی ساخته نشده بود.
برای اولین بار پس از سالها، لوْن ترسید. او به هر یک از ساکنان روستای سابق نزدیک میشد و خواهش میکرد که او را با خود ببرند. اما همه جواب رد میدادند. هیچکس نمیخواست بار اضافی به دوش بکشد.

ساکنان روستا را ترک کردند. سه روز گذشت. لوْن خیلی گرسنه بود، اما فقط یک کیلومتر از چمنزار سبز سابقش دور شده بود. دیگر نیرویی برایش نمانده بود. به درخت سوختهای تکیه داد و گریه کرد. ناگهان صدای گریه کسی را در همان نزدیکی شنید.
خودش را جمعوجور کرد و به سمتی خزید که صدا از آنجا میآمد. وقتی رسید، دید که کرتینهای کوچک زیر تنه درخت در حال سوختن گیر کرده است. لوْن بیدرنگ شروع کرد به کمک آن بیچاره. او با تکیه به درخت کناری، تنه را از روی کرت کنار زد و اسیر را آزاد کرد.

خزنده به پشت دراز کشیده بود و نفسنفس میزد که بالای سرش چشمهای متعجب، کوچک و بسیار دوستداشتنی ظاهر شد.
خیلی ممنونم که نجاتم دادید، آقای بزرگ… ببخشید، نمیدانم شما را چه صدا کنم ـ با صدای کودکانهای گفت کرت. او هنوز یک سال هم نداشت ـ بچه کوچکی بود.
مرا خزنده صدا کن، همه مرا همینطور صدا میزدند ـ آرام جواب داد لوْن.
خیلی ممنونم آقای خزنده، اگر شما نبودید... ـ کرت تکرار کرد و بلافاصله شروع کرد به تند تند حرف زدن و دست تکان دادن، و تعریف کرد که چطور زیر درخت افتاده بود و دیده بود که آرامآرام میسوزد. چقدر ترسیده بود.
اما بعد کرت ناگهان ایستاد، پنجهاش را به بالا برد و کوتاه خودش را معرفی کرد:
مو-مو اسم من است. من کرت هستم.
از آشنایی با تو خوشبختم، مو-مو ـ جواب داد خزنده.
تو اهل کجایی، آقای خزنده؟ طبق سنت باید به خاطر نجاتم به والدینت تعظیم کنم.
من پدر و مادرم را نمیشناسم ـ غمگین جواب داد لوْن.
پس تو اهل کجایی؟ ـ کرت کوچک دست برنمیداشت.
من نزدیک همینجا زندگی میکردم، اما روستای ما سوخت و حالا دیگر جایی برای رفتن ندارم ـ این بار حتی آرامتر گفت خزنده.
این درست نیست. تو به من کمک کردی و حالا من هم به تو کمک میکنم ـ با جدیت گفت مو-مو ـ ما به نزد پیرترین کرت، تامتام، میرویم. او جواب همه سؤالها را میداند و حتماً راه را به تو نشان میدهد.
لوْن قبول کرد، چون در هر حال جایی برای رفتن نداشت. چند ساعت بعد، کرت مو-مو و خزنده لوْن به ورودی تونلی رسیدند که به پادشاهی زیرزمینی کرتها منتهی میشد.
در ورودی، نگهبان کرتی با زره فلزی به استقبالشان آمد. روی سرش عینک بزرگی با شیشههای ضخیم بود که چشمهایش را به اندازههای مضحک بزرگ میکرد، اما این کار کمکی به دیدنش نمیکرد.
ایست! آنجا کی میخزد؟ ـ فریاد زد نگهبان و سریع سوراخهای بینیاش را تکان داد تا هوا را بو کند.
منم، مو-مو ـ کوتاه جواب داد کرت کوچک و مستقیم به سمت تونل رفت.
من چه کار کنم؟ ـ از مو-مو کوچک پرسید خزنده.
فقط اسمت را بگو و دنبالم بیا ـ کوتاه جواب داد کرت.
لوْن آرام به سمت ورودی تونل رفت و وقتی سؤال مورد انتظار را شنید، گفت:
من لوْن هستم.
اصلاً چرا نگهبان میگذارید، وقتی میشود فقط اسم گفت و رد شد؟ ـ از کرت پرسید خزنده.
همهچیز ساده است: اگر یک بدخواه سر و کلهاش پیدا شود، قطعاً اسمش را نمیگوید. آن موقع است که زنگ خطر به صدا درمیآید، این که منطقی است ـ جواب داد مو-مو و به راهش ادامه داد.
واقعاً منطقی است ـ زیر لب گفت لوْن و پشت سر مو-مو خزید.
آنها مدت زیادی در لابیرنتهای تاریک پادشاهی کرتها خزیدند، تا اینکه به تالار بزرگ جشن رسیدند که با مشعلها روشن شده بود.
این اتاق غیرعادی بود. دقیقتر بگوییم، خود اتاق با بقیه تفاوتی نداشت، اما رفتار کرتها در آن کاملاً تغییر میکرد. همه با پنجهها از ریشههای آویزان از سقف جابهجا میشدند و پاهایشان به کف زمین نمیرسید.
این تالار تاجوتخت است. فقط پادشاه میتواند روی زمین راه برود ـ پیشبینی سؤال را کرد و گفت مو-مو.

مو-مو و لوْن با چنگ زدن به ریشهها به گوشه دوردست تالار صعود کردند، جایی که پیرمرد تامتام روی صندلی بافتهشده نشسته بود. پاهای پیرمرد با برگ بزرگ گیاه عجیبی پیچیده شده بود و روی شانهاش کیفی از ترکه بافته آویزان بود. تامتام از همان کیف جواب سؤالها را بیرون میآورد.
پس از کمی انتظار در صف، خزنده و کرت مو-مو بالاخره به تامتام رو کردند.
پیرمرد محترم! به ما کمک کن ـ بلند گفت مو-مو.
سؤال تو، پسر اُم-اُم، چیست؟ ـ با وقار پرسید تامتام.
چطور میتوانیم والدین خزنده لوْن را پیدا کنیم؟ باید به آنها تعظیم کنم، او جان مرا نجات داده است! ـ خیلی جدی گفت کرت کوچک.
پیرمرد کرتها کیفش را باز کرد، با حرکتی نمایشی داخلش را گشت و یک پر و یک سنگ گرد خاکستری بیرون آورد. تامتام بیآنکه توضیحی بدهد، این اشیا را به خزنده داد.
چند دقیقه بعد مسافران به اتاق بعدی رسیدند، جایی که میشد از آن روی زمین پرید. لوْن گیج شده بود. به اشیایی که پیرمرد داده بود نگاه میکرد.
این چه معنایی میتواند داشته باشد؟ ـ از مو-مو پرسید لوْن.
همهاش ساده است: باید به سمت جنوب، به سوی صخرههای خاکستری، به لانه پرندگان طلایی بروی ـ سریع جواب داد کرت.
هدف مشخص شد و دوستان پس از برداشتن کمی آب از چشمه زیرزمینی، راه افتادند.
دو روز بعد خزنده و کرت کوچک به لبه جزیره رسیدند، جایی که بر فراز دریا صخرههای عظیم و خاکستری با شکوه سر برافراشته بودند و روی قله، لانههای پرندگان بزرگ مانند طلا میدرخشیدند.

وقتی به قله رسیدند، منظره باورنکردنیای دیدند: دور درخت طلایی بلند، پرندگان آتشین میچرخیدند و میوههای سرخ میچیدند تا برای جوجههایشان ببرند. و نزدیک زمین، پتوهای پشمی شناور بودند و میوهها را میگرفتند تا نشکنند. اینها همنوعان لوْن بودند.
دوستان با حیرت به نمایش رنگها که جلوی چشمانشان جریان داشت نگاه میکردند، که ناگهان از گله پتوهای پرنده، دو تا جدا شدند. با سرعت به سمت لوْن و مو-مو میآمدند.
خزنده که به آن جفت نزدیکشونده نگاه میکرد، آهسته زمزمه کرد:
خودشان هستند!
و حق با او بود: آنها والدین او بودند. به سمت لوْن دویدند و محکم او را در آغوش گرفتند.
خزنده ناگهان آن روز سرنوشتساز را به یاد آورد، روزی که طوفان شدیدی آمد و باد قوی او را دور برد. اما حالا همه آنها گذشته است، بالاخره به خانه برگشته و میداند که از این پس چه کاری انجام میدهد. دیگر روی زمین نمیخزد، سرنوشت او پرواز در آسمان است!
پس از در آغوش گرفتن، لوْن میخواست دوست کرتش را به والدینش معرفی کند، اما مو-مو خودش یک قدم جلو آمد و با سر خمشده در برابر والدین لوْن، با صدای بلند گفت:
من مو-مو از سرزمین کرتها هستم. پسر شما جان مرا نجات داده است و طبق سنت باستانی، در برابر شما سر فرود میآورم.
والدین هم او را در آغوش گرفتند. همه خوشحال بودند. و وقتی جشن بازگشت لوْن به پایان رسید، پرندگان طلایی توافق کردند که کرت کوچک را به خانهاش برسانند. و هنگامی که او دور میشد، طبق سنت دیرینه باز هم تعظیم کرد.
