De verjaardag van de Zeetsaar
De Zeetsaar en oom Tsjernomor speelden kaart, het spelletje ‘pesten’. De tsaar vals spelen, zoals altijd. Tsjernomor deed alsof hij het niet zag.
Wat saai! riep de Zeetsaar.
Het bevalt je nooit, mopperde oom Tsjernomor, laten we schaken.
Gisteren speelden we, en jij won onbeschaamd, herinnerde de tsaar hem.
Tsjernomor grijnsde, krabde zich achter het oor en stelde toen voor:
Laten we levend schaken!
Hoe dan? De ogen van de Zeetsaar glinsterden van opwinding.
De zeepaardjes worden de paarden, we hebben alleen twee paar zwarte en witte nodig. De octopussen zetten we als torens neer, zei Tsjernomor, tot zijn verbeelding vastliep.
De pionnen worden garnalen, zei de tsaar.
Ik ken een vis met de naam hoemoehoemoenoekoenoekoeapoeaa. Zullen we hem vragen om loper te worden? stelde de oom voor.
Zo’n naam bestaat niet! Hoe heb je die onthouden? verbaasde de tsaar zich.
Tsjernomor haalde een blad zeewier uit zijn gouden maliënkolder. Met speciale zeeinkt stond erop geschreven: „Hoemoehoemoenoekoenoekoeapoeaa, oftewel de Picasso-kogelvis.”
Dat heeft het visje zelf voor me opgeschreven, zei Tsjernomor gewichtig.
Met zo’n naam kan hij alleen maar loper worden! besloot de Zeetsaar, en daarna gebood hij op bevelende toon: De koningin wordt de kogelvis, en de koningen worden zeesterren.
Zonder lang na te denken riep de tsaar zijn hofklerk en las hem het bevel voor om de zeedieren voor het levende schaakspel op te roepen.
De volgende dag verscheen het levende schaakspel voor de ogen van de Zeetsaar. Het schaakbord werd getekend op de zandbodem vlak achter het paleis. De velden werden gevuld met zwart en wit zand.
De Zeetsaar en Tsjernomor bewogen zich boven hun legers op grote zeeschildpadden. Enkele dagen lang duurde het vrolijke spel. In het begin renden alle figuren wat verward over het bord, alleen de trage zeesterren bewogen hun armen lui en vergaten het water niet te filteren op zoek naar voedsel. Later raakten ze gewend en vonden het spel leuk.
Maar ook het levende schaakspel verveelde de Zeetsaar op den duur.
Tsjernomor stelde de heerser een zeemeermindakring voor, komische gevechten tussen kwallen, en een spel van zeehockey, maar de somberheid ging niet weg. Het werd nog erger toen de kiespijn van de tsaar begon…
Ze haalden een vis-chirurg erbij. Tsjernomor reed op zijn schildpad op bezoek bij de Heks.
Je ziet er triest uit, Tsjernomor, zei de Heks meelevend. Heeft de Zeetsaar weer de bokkenpruik op?
Ik weet niet meer hoe ik hem moet vermaken, ik begin al een oorlog met de roggen, zuchtte Tsjernomor.
Nee, geen oorlog! zei de Heks beslist. Stel de tsaar liever voor zijn verjaardag te vieren. Gasten brengen allerlei cadeaus mee, dan heeft hij iets te doen.
Maar zijn verjaardag is pas over een half jaar, wierp Tsjernomor tegen.
Dan maak je een gastenlijst, bedenk je een ceremonie en een menu. Dat is genoeg werk, dus ga maar aan de slag.
Vroeger deden de hofdienaren dat: de Bewaker van de Etiquette, de Hoofdanimator en de Hoofdkok.
Ben je dat vergeten? Wat voor datum is het! Hij wordt negenhonderdnegenennegentig jaar! Jullie hofdienaren doen elk jaar hetzelfde: geen verstand en geen fantasie, mopperde de Heks.
Juist! riep Tsjernomor. Ik droom er al van de blauwe draak te zien, maar de Bewaker van de Etiquette nodigt hem nooit uit! Maar wij nodigen hem uit!
Maar die is toch zo klein? verbaasde de Heks zich. Tussen de gasten zie je hem nooit!
Dan maak je hem een vergrotingsdrank, dan verschijnt hij in al zijn glorie! antwoordde Tsjernomor zonder aarzelen.
Zo kwamen ze overeen. Tsjernomor ging terug naar het paleis, en de Heks ging naar haar grote bibliotheek om het recept voor de vergrotingsdrank voor draken te zoeken.
De Zeetsaar vond het idee om zijn verjaardag zelf voor te bereiden zo leuk dat zijn kiespijn meteen over was. Negenhonderdnegenennegentig jaar is geen kleinigheid, zo’n mooi jubileum! Eerst gingen ze de gastenlijst opstellen. Er was een heel leger nodig om de uitnodigingen te bezorgen.
Ze nodigden de haringkoning uit, de gouden vis, zeeduivels, het wonderbeest walvis, zeemeerminnen uit zee, rivier en meer, de reusachtige inktvis, de blauwe draak en vele echte zeedieren met ongewone vormen en kleuren, en ook toverwezens.
Ze discussieerden lang en zelfs heftig over wie wel en wie niet mocht komen. Een hele maand ging op aan de gastenlijst, en de Zeetsaar vergat zijn sombere bui.
Nog een maand werd besteed aan het menu. Ze namen van alles op! Zo was er bijvoorbeeld ragout van de oortjes van een moerasmeerkat. Zeemeerminnen konden die niet vangen, want het moeras was niet geschikt om te jagen. Ze moesten die kopen van de Kikimora’s, en die vrouwen stonden bekend om hun hebzucht!
Mosselen met een gouden saus van een zeldzame aardse plant, de goudrode rediseperl. Die groeit alleen in de bergen van Noorwegen, en de trollen plukken hem. Ach, ze moesten hen betalen met zwarte parels!
Gebakken tongen van vreselijke tropesterkoppen van de besneeuwde velden van Antarctica. Daarover onderhandelden ze met de keizerspinguïns. Ze wilden geen geschenken. In plaats daarvan eiste de leider een uitnodiging voor het koninklijke jubileum.
Voor dit prachtige feest bestelden ze voor het eerst wijn van de wijnmakerijen van het Krim-dorp Orelapitos. Rosé-oranje schuimwijn met een buitengewone smaak. Ook maakten ze een bruisende drank van zeedennenappels, de nafanatlepno.
De taart voor het jubileum beloofde Baba Yaga te bakken; zij stond bekend als een beroemd banketbakker. Alle ingrediënten waren van het land. Voor de taart bedachten de hofglasblazers een speciale waterdichte schaal.
De Heks mengde voor Baba Yaga een drankje zodat zij zo lang onder water kon blijven als nodig was. Zo hadden ze ook genoeg te bespreken!
De Hoofdkok had dag en nacht geen rust: hoeveel ingrediënten moesten er worden verzameld en gevangen, en hoeveel nieuwe gerechten moesten er worden geproefd!
En toen begonnen de Zeetsaar en Tsjernomor aan het scenario. Daar liep het vast. Wat de Zeetsaar of Tsjernomor ook voorstelde, het was allemaal al eens eerder gedaan. Ze wilden iedereen met iets origineels verrassen en zelf ook plezier hebben!
Misschien moeten we een kabouter halen uit een groot dorp, misschien hebben de mensen daar iets nieuws bedacht, stelde Tsjernomor voor.
Gezegd, gedaan. Ze stuurden een bode naar het dorp dat het dichtst bij de zee lag, met een drankje van de Heks, zodat de kabouter onder water kon ademen.
De Zeetsaar en Tsjernomor waren geschokt door het verhaal van de kabouter. De mensen zitten tegenwoordig altijd binnen, kijken naar een soort tv of zitten op hun telefoon. Wat er op die telefoon gebeurt, weet de kabouter niet, maar de mensen slapen er zelfs mee. De tv is als een tapijt aan de muur, waar altijd beelden flikkeren, waar altijd nieuws wordt verteld en quizzen gehouden. De kabouter houdt vooral van programma’s over dieren en sportwedstrijden.
Ze hoorden van de kabouter veel vreemde en bijzondere dingen. Als dank kreeg hij een vat gepekelde zeewortels, een heerlijke lekkernij.
Toen besloten de Zeetsaar en Tsjernomor een spel te organiseren. De zeedieren kunnen meestal niet lezen, en ze hebben geen tijd om boeken te lezen. Daarom besloten ze verschillende wedstrijden te houden.
Iedereen kon meedoen met wat hij kon. Ze zochten de snelste, de sterkste, de slimste, de mooiste, wie de grappigste verhalen kon verzinnen, wie het mooiste kon zingen. Er zouden veel wedstrijden komen. Daarna zouden alle winnaars strijden om de superprijs. Alleen de superfinale moest nog worden bedacht.
Zo vloog het halve jaar voorbij, en het langverwachte verjaardagsfeest brak aan: negenhonderdnegenennegentig jaar! De gasten stroomden toe, een hele drukte! Nog nooit had de onderwaterwereld zoveel zeebewoners op één plek gezien, echte en magische.
Enkele dagen lang werd er gewedstreden, daarna de superfinale. Iedereen werd verslagen door de blauwe draak.
Aan het begin van het feest dronk hij de vergrotingsdrank. Nog nooit had iemand zo’n prachtig dier gezien! Hij won een zwarte parel met gouden stippen aan een gedraaid platina koord.
Als hij dat wilde, kon de blauwe draak nu zonder drankje zo groot of zo klein worden als hij maar wilde, zodra hij maar de zwarte parel vroeg.
De oude kist
Op de laatste dag van het feest stonden de gasten in een enorme rij voor de troon van de Zeetsaar, met cadeaus. Drie dagen lang werden er cadeaus gegeven. Wat was er niet allemaal! Het was niet te tellen!
Het feest eindigde met een prachtig zeevuurwerk. Het werd georganiseerd door Rifti van de Zwarte Roker. Bij het paleis flitsten vurige bollen, kwallen en sterren, alles was overgoten met kleurige lichten. De landbewoners schrokken: waren er misschien onderzeese vulkanen ontwaakt? Maar er gebeurde niets ergs, het vuurwerk duurde maar één nacht.
Ten slotte gingen alle gasten naar huis. De Zeetsaar begon de geschenken te bekijken en riep Tsjernomor te hulp. Na enkele dagen vonden ze een oude kist, bedekt met schelpen, in het zand, met een zware slot.
Ik kan me niet herinneren dat iemand me dit ooit heeft gegeven! riep de Zeetsaar. Denk je dat het gevaarlijk is om hem te openen, Tsjernomor?
We hebben niet eens een sleutel, verbaasde Tsjernomor zich. Hoe gaan we hem openen?
De schildpad Taraks heeft me een gouden sleutel gegeven, zei ze, die elk slot kan openen, zei de Zeetsaar. Hij haalde een touwtje van zeewier, in tranen van zeemeerminnen gedrenkt, van zijn nek, waaraan een gouden sleutel hing.
Zoals de schildpad had beloofd, paste de sleutel perfect in het slot. Met een harde klap sprong het deksel van de oude kist open. Binnen was de kist verdeeld in drieëndertig vakjes, drie bij elf. In elk vakje lag een gouden ei, en in het midden een wit ei. Aan de zijkant lag een rol zeewier, met speciale zeeinkt erop geschreven:
„Jullie hebben de eieren geactiveerd, binnen een dag zullen ze barsten. Bereid glazen kweekbakken met kleine gaatjes voor de waterstroom en leg de eieren erin. Uit de gouden eieren komen tweeëndertig helden die als vuur gloeien in hun schubben, en uit het witte ei komt de Zwanenprinses. Eerst zijn het visjes: tweeëndertig gouden en één witte. Voed ze met de melk van de Manatida. De helden worden trouwe wachters. Tsjernomor moet hun opvoeder worden. De Zwanenprinses wordt opgevoed door de Heks. De helden kunnen in het water leven als gouden zeemeerminnen, en op het land slechts kort als mensen, terwijl de Zwanenprinses in het water een zeemeermin is, en op het land een witte zwaan of een meisje van ongewone schoonheid. Over haar zal men zeggen:
„Achter de zee is een prinses,
Van wie je de blik niet afwendt:
Overdag verduistert zij het licht van God,
’s Nachts verlicht zij de aarde,
De maan glanst op haar vlecht,
En op haar voorhoofd brandt een ster.
Zij is zo majestueus,
Ze wandelt als een pauw;
En als ze spreekt,
Klinkt het als een murmelende beek.”
Het hele paleis kwam in beweging: zeeglasblazers maakten glazen kweekbakken van blauw zand, jagers gingen op zoek naar de zeekoe, en hofzeemeerminnen leerden uit een boek hoe je een zeekoe melkt. De Zeetsaar, Tsjernomor en de Heks bespraken met een kopje Japanse groene thee de opvoeding van de toekomstige helden en de Zwanenprinses.
De volgende dag was alles klaar: in een grote aquarium lagen drieëndertig eieren op een rij, één wit en tweeëndertig goud. De Zeetsaar zat op zijn troon, Tsjernomor en de Heks zaten in hun stoelen en wachtten op de geboorte van de visjes.
Er klonk een krak. Het witte ei kreeg scheuren. Daarna kregen ook de gouden eieren barsten. De schilfers verdwenen, en daar zwommen tweeëndertig gouden visjes en één wit visje door het aquarium.
De Zwanenprinses en de toekomstige helden groeiden snel en leerden alles vanzelf. Zo wilde de Zeetsaar het, want hij had goede wachters nodig.
Er leek nergens oorlog op komst, maar wie weigert er helden? De Heks moest een speciaal groeidrankje voor de kinderen bedenken.
Op lange termijn groeiden de reusachtige helden op. Overdag waren ze altijd bij Tsjernomor, die hen alles leerde wat hij zelf wist en kon. In strengheid en liefde groeiden de helden op.
Uit het witte visje groeide een zeemeermin met blauwe ogen. De Heks zorgde voor haar en koesterde haar. De Heks dacht dat de Zwanenprinses toverkunst zou leren, maar helaas, de magie lag haar niet. Misschien is dat maar beter. De Zeetsaar beschouwde de Zwanenprinses als zijn eigen dochter.
De zeemeermin groeide op tot een schoonheid, en haar faam verspreidde zich door de hele magische wereld. Vrijers kwamen van alle kanten naar het paleis van de Zeetsaar. Alleen wilde het meisje niemand, en de Zeetsaar wilde zijn aangenomen dochter aan geen enkele vrijer geven, noch aan de Bosgeest, noch aan de Waterman, noch aan een Trol.
Plots verspreidden zich vreemde geruchten van de andere kant van de aarde. Er zou een zeedraak zijn die de weilanden van de dolfijnen en walvissen verwoestte, en zelfs de gevaarlijke haaien waren bang voor hem. De geruchten kwamen en gingen.
De Zeetsaar en Tsjernomor besloten voorlopig niets te doen, want misschien waren het maar praatjes. Bovendien stond het paleis van de Zeetsaar onder de betrouwbare bescherming van de tweeëndertig helden en Tsjernomor!
De blauwe draak
En toen kwam plotseling een grote blauwe draak aangezwommen, dezelfde met de zwarte parel om zijn nek, met een brief. Hij werd in het paleis met alle eer ontvangen. De Zeetsaar opende de envelop en begon in stilte te lezen. Hoe verder hij las, hoe bleker hij werd. Toen hij klaar was, zei hij vastberaden tegen de blauwe draak:
Dat gebeurt nooit!
Hij beval Tsjernomor en zijn helden de draak buiten het paleis te brengen.
Zodra de draak was weggebracht, sprong de Zeetsaar van zijn troon, rende rood van woede rond Tsjernomor en zwaaide met de brief. Tsjernomor kon de tsaar met moeite kalmeren.
De Zeetsaar gaf hem de brief, maar was zo boos dat hij bijna niet kon praten. Oom Tsjernomor vouwde het blad zeewier open. Hoe verder hij las, hoe roder zijn gezicht werd. Dit stond er in de brief:
„Ik wil dat de Zwanenprinses mijn vrouw wordt. Ik geef jullie één week. Een bruidsschat is niet nodig. Als jullie weigeren, zien jullie haar nooit meer levend! Ik verwacht mijn bruid over een week bij het eiland Boejan om acht uur ’s avonds, zeetijd.” En de ondertekening: „DE GROTE en MACHTIGE.”
Tsjernomor reed zonder verder te praten op zijn zeeschildpad naar de Heks, en de Zeetsaar volgde hem! Ze stormden alle twee naar de Heks en gaven haar de brief. Zij las hem en werd groen.
Rustig nu! zei de Heks na het lezen. We denken na, we hebben een hele week. Wie heeft de brief gebracht?
De blauwe draak. Weet je nog, hij heeft de wedstrijd gewonnen? En daarvoor kreeg hij de zwarte parel, zei Tsjernomor.
Hoe groot was hij? vroeg de Heks.
Enorm! schreeuwde de Zeetsaar.
Er klopt iets niet met die parel, mompelde de Heks. Volgens mijn berekeningen had hij al niet meer moeten werken.
Plotseling verschenen een hoge kast en een trapladder. De Heks klom hijgend omhoog en zocht op elke plank, vol oude boeken. De ladder werd steeds hoger, en de Heks klom steeds verder.
Uiteindelijk vond ze, helemaal bovenaan, een rol bedekt met schelpen. Ze mompelde een spreuk, en alles verdween: de kast en de ladder. Een lichte handbeweging, en de schelpen verdwenen van de rol.
De Heks rolde het perkament open en las:
Miro trudi svetko lani,
Zheldovaro perigelati
Cherepino, ortoulti
Vykaltido terinhopoetti.
Wat is dat voor abracadabra?! protesteerde de Zeetsaar.
Stoor me niet, ik ben die oude taal vergeten, mopperde de Heks. Ik moet eerst een kopje thee drinken!
Ineens stond er een gedekte tafel met thee en zeewaterbonbons voor het gezelschap. Nog maar net had de Heks een slokje genomen, of het ging haar dagen:
Nu weet ik alles! De blauwe draak kan met de zwarte parel niet alleen zijn grootte veranderen, maar ook in elk wezen veranderen. Hij is niet de boodschapper van de grote en machtige, hij is zelf de grote en machtige, helaas…
Hoe is dat gebeurd? Heb jij ons dit onheil bezorgd? schreeuwde de Zeetsaar.
Maak me niet kwaad, zei de Heks met bevende stem, ik kon de zeeplant krupolute niet vinden en nam in plaats daarvan krupolute met vertakte bladeren. Ik had niet gedacht dat dat zo’n effect zou hebben…
En jij, Tsjernomor, bleef maar zeuren voor mijn verjaardag: nodig de blauwe draak uit, nodig de blauwe draak uit! Jullie zijn allebei schuldig! Wat moeten we nu doen? riep de Zeetsaar wanhopig.
In de rol staat dat alleen een mens de blauwe draak kan verslaan. Elke tovenaar is machteloos tegen de draak. De zwarte parel beschermt de blauwe draak tegen elke magie.
Waar halen we een mens vandaan? De blauwe draak is enorm en zwemt in de diepe zee, en een mens kan alleen lucht ademen! zei Tsjernomor bitter.
Ik heb een idee. We moeten nagaan of de Zwanenprinses kan veranderen in een vogel en in een mens. Zolang ze dat niet heeft gedaan, wil ze liever in de zee leven. Daar denken we later verder over na, zei de Heks…
Wordt vervolgd.