ในบ้านไม้เล็กๆ อบอุ่นที่ขอบสุดของป่าสน ปู่โมรอสอาศัยอยู่กับหลานสาวที่รักของเขา สโนวกูรอชกะ พวกเขาอาศัยอยู่อย่างสงบสุข ไม่เคยทะเลาะวิวาท และเมื่อมีข้อขัดแย้งเกิดขึ้น ก็จะแก้ไขได้ด้วยความเมตตา ตลอดทั้งปี ปู่และหลานสาวยุ่งอยู่กับการทำงานในชีวิตประจำวัน เช่น การตัดฟืน การจุดไฟในเตา การอบขนมปัง และการปรุงซุปอร่อย และเมื่อฤดูหนาวมาถึง พวกเขาก็มีงานมากขึ้นอีก
บ้าคะ-อิจฉาเคยอาศัยอยู่ใกล้เคียงกับปู่โมรอสและสโนวกูรอชกะ ตลอดทั้งปี เธอสังเกตการณ์พวกเขาอย่างลับๆ และวางแผนว่าจะทำลายเทศกาลอย่างไร เพื่อไม่ให้ปีใหม่มาถึง และให้ปีเก่าคงอยู่ตลอดไป
ตั้งแต่บ้าคะ-อิจฉาเข้ามาอาศัยอยู่ใกล้เคียง ปู่โมรอสและสโนวกูรอชกะก็เริ่มทะเลาะวิวาทบ่อยขึ้น บางครั้งปู่โมรอสไม่ขอบคุณหลานสาวสำหรับความช่วยเหลือ แม้แต่คำว่า "ขอบคุณ" ก็ไม่พูด บางครั้งหลานสาวก็ฉุนเฉียว เริ่มพูดหยาบคายกับปู่ เขาพูดคำหนึ่ง แต่เธอตอบสิบคำ
ในตอนแรก นี่ไม่ได้ส่งผลกระทบต่อชีวิตของพวกเขา แต่ความรู้สึกไม่พอใจก็สะสมตัวในใจของปู่และหลานสาว พวกเขาใช้เวลาร่วมกันน้อยลง และในที่สุด พวกเขาก็ยังรับประทานอาหารเย็นแยกกันด้วย ส่วนบ้าคะ-อิจฉาดูเหตุการณ์นี้และรู้สึกยินดี เพราะแผนของเธอสำเร็จลงไป แต่บ้าคะ-อิจฉาอยากให้ปู่และหลานสาวทะเลาะวิวาทมากขึ้น
บ้าคะ-อิจฉาคิดแผนเล่ห์เหลี่ยม: เธอจะแอบรอสโนวกูรอชกะในป่า ปรากฏตัวในรูปสุนัขจิ้งจอก และบอกเธอว่าปู่โมรอสตัดสินใจไล่เธอออกจากบ้าน และจะหาผู้ช่วยคนใหม่แทน
เวลาจนถึงฤดูหนาวเหลือน้อยลงเรื่อยๆ แต่บ้าคะ-อิจฉาหาโอกาสที่เหมาะสมไม่ได้ที่จะเข้าหาสโนวกูรอชกะ เพราะปู่โมรอสเหมือนจะรู้สึกว่ามีบางอย่างผิดปกติ และไม่ยอมให้หลานสาวไปไหนคนเดียว
ฤดูใบไม้ร่วงเปลี่ยนเป็นฤดูหนาว วันต่างๆ ก็ผ่านไปอย่างรวดเร็ว ปู่โมรอสเริ่มเตรียมของขวัญ ส่วนสโนวกูรอชกะก็ต้องรับผิดชอบงานบ้านทั้งหมด ตรงนี้แหละ บ้าคะ-อิจฉาได้ยินการสนทนา:
ไปป่าเถิด ลูกสาวของฉัน และเรียกสัตว์ที่ดีใจมาช่วยเรา เพราะเราจะไม่ทันเตรียมของขวัญให้ทันเทศกาล
แล้วทำไมฉันต้องไปป่า ปู่ครับ? วันนี้ฉันเก็บบ้านแล้ว ปรุงอาหารกลางวันแล้ว เปลี่ยนเสื่อแล้ว แล้วปู่ทำอะไรไป?
สโนวกูรอชกะ ลูกสาวของฉัน เกิดอะไรขึ้นกับเธอ? เธอไม่รู้หรือว่าฉันอ่านจดหมายตลอดวัน และห่อของขวัญด้วยกระดาษปีใหม่ที่สวยงาม หรือเธอคิดว่านี่ไม่ใช่งานที่ยาก?
ฉันขอให้ปู่จุดไฟในเตาตั้งแต่เช้า นำฟืนมาจากป่า ทำไมฉันต้องไปเอาเองล่ะ? มันหนักมาก ฉันคนเดียวไม่ไหว
นั่นแหละ ฉันจึงขอให้เธอไปป่า และหาผู้ช่วยมา เรียกมิคาอิล โปตาโปวิชมา เขาจะช่วยเธอลากฟืน ส่วนปู่โมรอสยุ่งอยู่
บ้าคะ-อิจฉาเข้าใจว่าปู่และหลานสาวเหนื่อยแล้ว และไม่พร้อมที่จะฟังกันและกัน ดังนั้นเธอจึงต้องใช้เวทมนตร์เพียงเล็กน้อยเพื่อให้พวกเขาทะเลาะวิวาทมากขึ้น เธอพูดคำที่ชั่วร้ายแต่มีเวทมนตร์ และเริ่มสังเกตว่าจะสำเร็จหรือไม่ ว่าปู่โมรอสและสโนวกูรอชกะจะยอมให้เวทมนตร์ของเธอหรือไม่
ดูเหมือนปู่จะบ้าไปแล้ว! — สโนวกูรอชกะตอบอย่างดังขึ้นมาหลังจากเงียบนานๆ
เธอพูดกับปู่อย่างไร นักเลงร้าย? ฉันเลี้ยงดูเธอ สอนเธอ แล้วเธอก็พูดหยาบคายกับฉันในวัยชรา
ทำไมปู่พูดเรื่องโง่ๆ เหมือนคนบ้า? ปู่ลืมหรือว่ามิคาอิล โปตาโปวิชนอนหลับในฤดูหนาว? แล้วเขาจะช่วยฉันลากฟืนได้ไง?
ได้แล้ว สโนวกูรอชกะ ฉันจะไม่ทนการปฏิบัติตัวแบบนี้ในบ้านของฉัน ไปขอโทษเดี๋ยวนี้
ปู่ขอโทษก่อนสิ
ถ้าเธอไม่อยากขอโทษ ก็ไปป่า หายใจอากาศบ้าง และเมื่อเธอมาสติได้ ก็กลับมา
ฉันจะไป ยังไงก็ดีกว่าเห็นปู่!
สโนวกูรอชกะร้องไห้หนีออกไปข้างนอก ปู่โมรอสเสียใจจนปวดหัว ส่วนบ้าคะ-อิจฉาเล่ห์เหลี่ยมนั้น ไม่เสียเวลา เธอเปลี่ยนตัวเป็นสุนัขจิ้งจอก และตามสโนวกูรอชกะ แล้วพูดว่า:
โอ้ สโนวกูรอชกะ ที่รัก ฉันเห็นว่าเธอเกิดความเศร้า ฉันช่วยอะไรได้บ้าง?
จิ้งจอกที่รัก ฉันไม่รู้ว่าเกิดอะไรขึ้น ฉันทำให้ปู่โมรอสเสียใจ และตอนนี้ฉันไม่รู้ว่าจะไปขอโทษยังไง ฉันอายที่จะมองหน้าเขา เร็วๆ นี้จะถึงเทศกาล ต้องเตรียมต้อนรับปีใหม่ แต่เราเกิดความขัดแย้งกันแบบนี้
สโนวกูรอชกะที่น่ารัก อย่าเศร้า อย่าเสียใจ ฉันจะช่วยเธอ ฉันจะไปขอโทษให้เธอกับปู่โมรอส ส่วนเธอรอฉันที่นี่
ขอบคุณ จิ้งจอก ขอบคุณมากเลย! ไปเร็วๆ!
สโนวกูรอชกะรอจิ้งจอก แต่ใจเธอก็ไม่สงบ เธอไม่สามารถเข้าไปในบ้านได้ เพราะเธออายมากที่จะพูดคำหยาบคายนั้น
ส่วนบ้าคะ-อิจฉาวิ่งไปที่บ้าน เปลี่ยนตัวเป็นกระต่ายสีเทา เข้าไปในบ้าน และพูดว่า:
ปู่โมรอส! เกิดอะไรขึ้น? สโนวกูรอชกะมาหาฉัน บอกว่าเธอจะออกจากป่าตลอดไป และจะไม่กลับบ้านแล้ว!
ไม่ได้! ฉันทำให้เธอเสียใจขนาดนั้นหรือ? กระต่ายสีเทาที่รัก ฉันไม่รู้ว่าเกิดอะไรขึ้น ช่วยบอกฉันหน่อย เธอเห็นสโนวกูรอชกะครั้งสุดท้ายที่ไหน ฉันจะวิ่งไปขอโทษ และพาเธอกลับบ้าน
ปู่โมรอส ไม่ต้องวิ่งไปป่าหรอก และสโนวกูรอชกะขอให้ไม่ตามเธอ บอกว่าถ้าใครตามเธอไป เธอจะไม่ยอมให้อภัยตลอดชีวิต
แล้วฉันจะทำยังไงดี? จะพาลูกสาวที่รักกลับบ้านได้ยังไง?
ปู่โมรอส มาทำแบบนี้กันเถิด: เธอเขียนจดหมายให้หลานสาว บอกทุกอย่างที่เธอคิด ส่วนฉันจะตามรอยสโนวกูรอชกะในป่า และเฝ้าดูอย่างเงียบๆ จนกว่าเธอจะหยุดโกรธ แล้วฉันจะส่งจดหมายของเธอให้
ดีจริง กระต่าย! แผนเยี่ยมมาก! ฉันจะเขียนจดหมายเดี๋ยวนี้ แต่เธอต้องระวังให้ดี อย่าให้จดหมายหล่นระหว่างทาง ฉันไม่สามารถเตรียมต้อนรับปีใหม่ได้หากไม่มีสโนวกูรอชกะ ถ้าไม่เช่นนั้น เทศกาลจะไม่มาถึง และเราจะติดอยู่ในปีเก่าตลอดไป อย่าให้ฉันผิดหวัง กระต่ายน้อย!
ปู่โมรอสเขียนจดหมายด้วยความรัก ขีดแต่ละตัวอักษรอย่างสวยงาม และเขาใช้เวทมนตร์กับกระดาษ เพื่อให้มันเรืองแสงสีน้ำเงินในความมืด เพื่อให้กระต่ายไม่หลุดมือ ปู่โมรอสปิดซองจดหมาย และตกแต่งด้วยเกล็ดหิมะสีเงินที่ระยิบระยับ
บ้าคะ-อิจฉาพอใจ ในรูปกระต่าย เธอเอาซองจดหมายจากปู่โมรอส และวิ่งออกจากบ้าน ปู่โมรอสส่องเธอไปนานๆ ผ่านหน้าต่าง เมื่อเธอหายไปจากสายตา เธอก็เปลี่ยนตัวเป็นสุนัขจิ้งจอกอีกครั้ง เธอหาสโนวกูรอชกะในท่ามกลางต้นไม้ เมื่อสโนวกูรอชกะเห็นเธอ เธอก็เริ่มถามว่า:
จิ้งจอกที่รัก ปู่โมรอสพูดอะไร ปู่ให้อภัยฉันหรือเปล่า?
โอ้ สโนวกูรอชกะ ที่รัก ฉันไม่อยากให้เธอเสียใจ แต่ฉันไม่รู้ว่าจะตอบยังไง
พูดตามจริง ฉันยอมรับทุกอย่าง ถ้าปู่อยากลงโทษฉัน ฉันพร้อมทุกอย่าง
ฉันส่งการขอโทษของเธอให้ปู่โมรอส และขอร้องเขาอย่างเศร้าหมอ ในนามของสัตว์ป่าทั้งหมด ให้อภัยเธอ
แล้วเขาตอบอะไร? อย่าให้ฉันรอนาน พูดเลย!
เขาบอกว่าเขาไม่สามารถให้อภัยเธอได้ เพราะเธอทำให้เขาเสียใจมากด้วยคำพูดหยาบคาย เขาบอกว่าเขาไม่อยากเห็นเธออยู่ในบ้านอีกต่อไป ให้เธอออกจากป่า และอย่าให้เขาเห็นหน้าเธออีก
สโนวกูรอชกะไม่สามารถกลั้นน้ำตาได้ คำพูดของบ้าคะ-อิจฉาทำให้เธอเจ็บปวดมากจนหาคำพูดไม่ได้
สโนวกูรอชกะ อย่าร้องไห้ ไปออกจากป่าเร็วๆ เพื่อไม่ให้ปู่โมรอสโกรธมากขึ้น ยิ่งไปกว่านั้น มันกำลังมืดแล้ว เธออาจจะหลงทางในป่าที่มืด
จิ้งจอก ที่รัก แล้วปีใหม่ล่ะ? ปู่โมรอสจะจัดการเรื่องปีใหม่ได้ไง? ใครจะช่วยเขาทำงานบ้าน และไปเฉลิมฉลองกับเด็กๆ และสัตว์ป่า?
อย่าเป็นห่วงปีใหม่ สโนวกูรอชกะ ปู่บอกว่าเขาจะหาผู้ช่วยคนใหม่ ส่วนเธอไปเลย ไปเลย
ฉันไม่ไหว! ฉันรู้สึกไม่ดี หัวเวียนจากความเศร้า ทำไมถึงเป็นแบบนี้! ช่วยฉันหน่อย จิ้งจอก ฉันกลัวว่าฉันจะไปไม่ถึง
บ้าคะ-อิจฉาสับสน เธอไม่คิดว่าจะต้องพาสโนวกูรอชกะออกจากป่าเอง และต้องซ่อนจดหมายวิเศษให้ห่างไกล แต่จะปฏิเสธได้ไง? ถ้าจิ้งจอกปล่อยสโนวกูรอชกะไว้คนเดียวในยามเดือดร้อน สโนวกูรอชกะก็จะรู้ว่ามีบางอย่างผิด การหลอกลวงจะเปิดโปง บ้าคะ-อิจฉาจึงตัดสินใจไปกับสโนวกูรอชกะ พาเธอไปลึกในป่า และหนีไปก่อนที่มันจะมืด
พวกเขาเดินผ่านป่าฤดูหนาวนานๆ ท้องฟ้ามืดลงเรื่อยๆ พระอาทิตย์ตกแล้ว บ้าคะ-อิจฉาพูดกับสโนวกูรอชกะว่า:
ถึงเวลาฉันกลับบ้านแล้ว สโนวกูรอชกะที่รัก เธอจะไปได้เอง
ขอบคุณ จิ้งจอก ที่ช่วยฉัน ฉันไม่รู้ว่าจะขอบคุณเธอยังไง
จิ้งจอกโบกหางที่ฟูฟ่องและหนีไปโดยไม่บอกลา และทิ้งจดหมายจากปู่โมรอสไว้ สโนวกูรอชกะมองจดหมาย และไม่เข้าใจว่าเธอมาอยู่ในป่าได้ไง ตัดสินใจเรียกจิ้งจอก และบอกว่าจิ้งจอกทิ้งจดหมายไป เธอร้อง:
จิ้งจอก! จิ้งจอกน้อย! เธอไปไหนแล้ว?
จิ้งจอกไม่ตอบ สโนวกูรอชกะตัดสินใจดูจดหมายให้ชัดเจนขึ้น และยกมันจากหิมะเพื่อไม่ให้เปียก เมื่อเธอเอาซองจดหมายวิเศษไปในมือ เธอก็รู้สึกอบอุ่นเหมือนอยู่ในบ้านของปู่โมรอส ซองจดหมายเรืองแสงด้วยดาวสีน้ำเงิน สโนวกูรอชกะเข้าใจว่านี่คือจดหมายจากปู่ เธอเช็ดเกล็ดวิเศษออก และเห็นคำเขียน: "ให้หลานสาวที่รักของฉัน สโนวกูรอชกะ"
สโนวกูรอชกะไม่เชื่อความสุขของเธอ! ปู่โมรอสเขียนจดหมายให้เธอ และเห็นได้ว่าเขาส่งมันไปกับจิ้งจอก แต่เธอไม่บอกอะไรเลย เธอหลอกลวง! สโนวกูรอชกะเปิดจดหมายและอ่าน:
ลูกสาวที่รักของฉัน สโนวกูรอชกะ ขอโทษฉันที่เป็นคนแก่ที่พูดคำหยาบคายและทำให้เธอเสียใจ ฉันผิด ฉันสำนึกผิด ขอร้องเธออย่างเศร้าหมอ อย่าไปป่า อย่าปล่อยฉันไว้คนเดียว อย่าเพิ่งเอาเทศกาลจากเด็กๆ! ฉันสัญญาว่าจะช่วยเธอในทุกอย่าง และจะรักเธอมากขึ้นกว่าเดิม ปู่โมรอสของเธอ
สโนวกูรอชกะเข้าใจว่าจิ้งจอกหลอกเธอ วิ่งกลับไปที่บ้าน ไปหาปู่โมรอส ในป่าที่มืด มันง่ายที่จะหลงทาง แต่สโนวกูรอชกะรู้ทุกเส้นทางในป่า เพราะเธอเล่นในต้นไม้ที่รักตั้งแต่เด็ก
ปู่โมรอสเดินไปมาในบ้านอย่างไม่สงบ มันนานแล้วที่ไม่มีข่าวจากกระต่าย ทันใดนั้น เขาเห็นกระต่ายนั่งอยู่นอกบ้าน แต่ไม่ใช่กระต่ายธรรมดา มันมีหางสุนัขจิ้งจอก และมีเท้ามนุษย์ ปู่โมรอสเอาไม้เท้าวิเศษ ออกไปที่ระเบียง และตีพื้นสามครั้ง และพูดว่า:
นี่คืออะไร ที่นั่งอยู่นอกบ้านของฉัน? ไปแสดงตัวเสีย ใครเธอ
ลมหิมะหมุนวนกระต่ายครึ่งตัว-ครึ่งสุนัขจิ้งจอก และพัดมาให้ปู่
แสดงตัวแท้ของเธอ! — ปู่พูด และตีพื้นด้วยไม้เท้าอีกครั้ง
หิมะพัดขึ้น สิ่งประหลาดหมุนวน และบ้าคะ-อิจฉาที่น่ากลัวปรากฏตัวต่อหน้าปู่โมรอสในรูปแท้ของเธอ
ดังนั้น นี่คือใคร! บ้าคะ-อิจฉาที่มาอยู่ในป่าของเรา นั่นแหละที่ทำให้เราและสโนวกูรอชกะทะเลาะวิวาทตลอดปี!
ฉันไม่รู้ว่า ปู่โมรอส ฉันไม่ได้ทำอะไร ไม่ได้ทำให้ใครเสียใจ ฉันแค่อาศัยอยู่ใกล้เคียง...
เธอพาหลานสาวที่รักของฉัน สโนวกูรอชกะ ไปไหน บอกมา!
ฉันไม่เข้าใจว่าเธอพูดอะไร ปู่โมรอส ปล่อยฉันไป มันสายแล้ว
ตรงนี้ สโนวกูรอชกะปรากฏตัวจากป่า เหนื่อย แต่มีความสุข เธอถือจดหมายที่เรืองแสงไว้
ปู่! — เธอร้อง และวิ่งเข้าไปในอ้อมแขนของปู่
ลูกสาว ที่รัก ฉันผิดที่ไล่เธอออกจากบ้าน ขอโทษฉัน นี่คือบ้าคะ-อิจฉาที่ใช้เวทมนตร์กับฉัน
และปู่ขอโทษฉันด้วย ฉันพูดคำหยาบคายมากมายให้ปู่ ทำให้ปู่เสียใจ ฉันไม่อยากทะเลาะวิวาท แค่เหนื่อยเท่านั้น และบ้าคะ-อิจฉาก็ใช้เวทมนตร์กับฉันด้วย
ปู่และหลานสาวพอใจกัน และตัดสินใจลงโทษบ้าคะ-อิจฉา ไล่เธอออกจากป่าตลอดไป และเตือนสัตว์ทั้งหมด ว่าถ้าใครเริ่มทะเลาะวิวาทและพูดหยาบคาย ก็แสดงว่ามีวิเศษที่ชั่วร้ายอาศัยอยู่ใกล้เคียง และต้องไล่เธอออกไปเร็วๆ ส่วนปู่โมรอสและหลานสาว ตัดสินใจแบ่งงานเท่าๆ กัน และจะถามกันเสมอ: "ฉันช่วยอะไรได้บ้าง?"
และชีวิตในป่าก็เริ่มมีความสุข ไม่มีกังวล ปู่และหลานสาวทำงานปีใหม่เสร็จ และจัดเทศกาลที่ยอดเยี่ยม จนตลอดปีถัดไปพวกเขาก็ยังคิดถึงมัน!
