สำหรับนักเรียนทั้งหมดตั้งแต่ชั้นประถมถึงชั้นมัธยมปลาย ช่วงเวลาที่โปรดปรานของโรงเรียนคือวันพักเรียน วันพักเรียนฤดูใบไม้ร่วง ฤดูหนาว ฤดูใบไม้ผลิ และโดยเฉพาะอย่างยิ่งฤดูร้อน นักเรียนรอคอยวันพักเรียนฤดูใบไม้ร่วงครั้งแรกมากที่สุด เพราะหลังจากฤดูร้อนที่ยาวนานแล้ว ไม่มีใครอยากเริ่มเรียนใหม่
ฝนโคลนฤดูใบไม้ร่วงนอกหน้าต่างไม่ได้เป็นอุปสรรคต่อการพักผ่อนอย่างดีกับเพื่อน ท้องฟ้ามืดเร็ว บทเรียนในช่วงต้นปีมีมากมาย และการบ้านก็มีมากขึ้นไปอีก ดังนั้นวันสุดท้ายก่อนวันพักเรียนจึงผ่านไปอย่างช้านิ่ง เพราะยิ่งรอคอยสิ่งใดมากเท่าไหร่ก็ยิ่งยากที่จะรอคอยได้
กอชาเรียนอยู่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 เขาเข้าใจคณิตศาสตร์ ภาษารัสเซีย วรรณคดี และประวัติศาสตร์ได้ค่อนข้างดี และแน่นอนว่าเขารักการเรียน แต่เขารอคอยวันพักเรียนมากกว่านักเรียนคนอื่น
ทุกปี สัปดาห์ก่อนวันพักเรียน กอชาจึงวาดปฏิทินพิเศษ ซึ่งเขาทำเครื่องหมายว่าผ่านไปกี่วันและเหลือกี่วัน และครั้งนี้ก็ไม่มีข้อยกเว้น ปฏิทินขนาดใหญ่บนกระดาษ A3 ตั้งอยู่เหนือเตียงของเด็กชาย เพื่อให้ทุกเช้าเมื่อตื่นนอน เขาสามารถทำเครื่องหมายวันใหม่ที่มาถึง ซึ่งเข้าใกล้วันพักเรียนที่รอคอยมานาน
เขาจำได้ดีว่าเมื่อคืนก่อนนอน เขามองปฏิทินและตระหนักว่าวันพรุ่งนี้คือวันสุดท้ายก่อนพักผ่อน กอชาไม่สามารถนอนหลับได้นานในคืนนั้น ในหัวของเขา เหตุการณ์ของวันพรุ่งนี้ได้เริ่มหมุนวน เมื่อเขาจะไปโรงเรียนครั้งสุดท้ายก่อนวันพักเรียน พบครูและเพื่อนบางคน แล้วหลังจากนั้น...
นาฬิกาปลุกเช้าดังขึ้นอย่างดังและเพราะ กอชาตั้งแต่แรกอยากนอนเพิ่มเติมอีกนิด แต่จำได้ว่าวันนี้เป็นวันอะไร เขาจึงตื่นขึ้นมาทันทีและออกจากห้องอย่างสดชื่น วันนี้ไม่มีอะไรที่จะทำให้อารมณ์ของเขาเสีย ไม่ว่าจะเป็นแมวบ้านที่กัดขาเขา หรือชาที่หกในเวลาอาหารเช้า
หลังจากจัดการเรื่องเช้า กอชาเก็บกระเป๋า สวมชุดนักเรียนครั้งสุดท้าย และกำลังจะไปโรงเรียน แต่เขาตัดสินใจที่จะชมปฏิทินโปรดของเขาอีกครั้ง เมื่อเข้าห้อง เขาพบว่าปฏิทินไม่อยู่บนผนัง กอชาร้องเรียกแม่ที่กำลังดื่มชาในห้องครัว:
แม่ค่ะ แม่รู้ไหมว่าปฏิทินของฉันหายไปไหน?
ปฏิทินไหน กอชา? — แม่ตอบ — รีบเร็วหน่อย เกือบเก้าโมงแล้ว คุณจะไปโรงเรียนสายอีกแล้ว
กอชาไม่ต้องการโต้แย้งกับแม่ แต่การหายไปของปฏิทินกลายเป็นข่าวที่แปลกประหลาดสำหรับเขา แม้ว่าข่าวนี้ไม่สามารถทำให้อารมณ์ของเด็กชายเสีย เขาออกจากบ้านด้วยรอยยิ้มและไปโรงเรียน
วันเรียนในโรงเรียนผ่านไปอย่างช้านิ่งกว่าปกติ บทเรียนสลับกันไป และมีเพียงความคิดเดียวที่อบอุ่นกอชาตลอดเวลา: "อีกนิดหน่อยแล้วจะได้วันพักเรียน อีกสักครู่" เกือบทั้งหมดของบทเรียนผ่านไปแล้ว กอชาฟังครูอย่างไม่ใส่ใจ ไม่ได้จดการบ้านมากนัก แต่เมื่อในบทเรียนสุดท้าย ซึ่งเป็นคณิตศาสตร์ที่กอชาไม่ชอบ เขาได้ยินจากครูว่า: "จดการบ้านสำหรับวันพรุ่งนี้" เขาจึงตื่นตัวทันทีและถามซ้ำ:
ครูตามารา ไวโนวนา คุณหมายถึงสำหรับวันพรุ่งนี้ใช่ไหม?
ชั้นเรียนหัวเราะตอบสนองต่อคำถามของกอชา
ตามปกติ ซิโดรว์ สำหรับวันพรุ่งนี้ คุณไม่เข้าใจอะไรกันแน่? — ครูถามอย่างสงสัย
แต่วันพรุ่งนี้... วันพรุ่งนี้เราไม่ต้องเรียน? — กอชากล่าวอย่างมั่นใจ เขาเข้าใจว่าครูตามารา ไวโนวนาคงสับสนและจะบอกว่าเธอผิด
บางทีซิโดรว์อาจจะไม่เรียน แต่ชั้นเรียนที่เหลือจะจดการบ้านแน่นอน คุณอีกแล้วเหรอ กอชา?
คุณสับสน ครูตามารา ไวโนวนา วันพรุ่งนี้คือวันพักเรียน! — กอชากล่าว โดยไม่เข้าใจว่าทำไมชั้นเรียนทั้งหมดจึงเงียบ
"วันพักเรียน" คืออะไร? — ครูถามอย่างสนใจ
วันพักเรียนคือการพักผ่อน วันหยุด สัปดาห์เต็มเหมือนปกติในฤดูใบไม้ร่วง วันนี้คือวันเรียนสุดท้าย และวันพรุ่งนี้ไม่มีใครไปโรงเรียน! — เด็กชายอธิบายอย่างตื่นเต้น
กอชา คุณกำลังแสดงตลกอีกแล้วเหรอ? คิดค้นสิ่งที่ไม่มีจริง? ครั้งแรกที่ฉันได้ยินคำว่า "วันพักเรียน" มีใครในชั้นเรียนรู้ว่าซิโดรว์กำลังพูดถึงอะไรไหม?
ไม่มีใครตอบ ทุกคนมองไปที่กอชาและครูตามารา ไวโนวนาอย่างประหลาดใจและสนใจ
พวกเธอ เธอเป็นอะไรไป? มาชา เธอควรรู้ — เด็กชายหันไปหาเพื่อนสาวผมแดงของเขา — เธอจะไปค่ายเรียนสัปดาห์นึ่งไม่ใช่เหรอ
กอช ฉันไม่เข้าใจว่าคุณพูดถึงอะไร — เสียงเด็กหญิงดังขึ้น
แล้วเธอ โตลิก เราจะไปสวนสนุกจักรยานในวันพักเรียน จำได้ไหม? — เขาหันไปหาเพื่อนนั่งเรียนของเขา เด็กชายตัวอ้วนชื่อโตล
กอช ไม่ตลกแล้ว หยุดเถอะ ฉันจำสวนสนุกจักรยานได้ แต่เรื่องพวกนี้ "กินี...อะไรสักอย่าง" ฉันไม่จำได้เลย
ครูตามารา ไวโนวนา คุณกำลังล้อเล่นฉันเหรอ? — กอชาถามอย่างตกใจ — พวกเธอ คุณลืมเรื่องการมีอยู่ของวันพักเรียนได้ยังไง? ดูสิ!
กอชาเปิดสมุดบันทึกของเขาไปที่หน้าตารางเวลาประจำไตรมาส หวังว่าจะแสดงให้เพื่อนๆ เห็นบรรทัดที่เขียนว่า "วันพักเรียน" แต่เขาไม่เห็นอะไรเลย
ชั้นเรียนหัวเราะออกมา และกอชาไม่สามารถอยู่นิ่งได้อีกต่อไป เขาวิ่งออกไปในทางเดิน พอดีที่ระฆังโรงเรียนดังขึ้น และนักเรียนอื่นๆ เริ่มออกมาจากห้องเรียน กอชาวิ่งไปตามทางเดิน และถามนักเรียนทุกคนที่เขาพบว่ารู้ไหมว่า "วันพักเรียน" คืออะไร ทุกคนส่ายหัวปฏิเสธ บางคนเดินผ่านไปพร้อมกับหัวเราะ ส่วนคนอื่นจ้องมองกอชาด้วยสายตาศึกษา
กอชาหอบหายใจและหยุด เขาจำได้ว่าเช้านี้เขาไม่พบปฏิทินโปรดของเขา และยังจำได้ว่านักเรียนในชั้นเรียนพูดอะไร ดูเหมือนว่าวันพักเรียนไม่มีอยู่จริง และเขาคิดค้นมันขึ้นมาเอง เขานั่งอยู่ข้างหน้าต่าง สังเกตนักเรียนเดินกลับบ้าน เมื่อเพื่อนสาวมาชาเข้ามาหาเขา:
กอช บอกฉันหน่อยว่า "วันพักเรียน" ของเธอคืออะไร — เธอขอ
วันพักเรียนคือเมื่อตรงกลางปีการศึกษา มีวันหยุดใหญ่ปรากฏขึ้น เมื่อคุณสามารถเดินเล่นทุกวันและไม่ต้องทำการบ้าน เมื่อทุกคนไปดูหนังและเล่นเกม เมื่อคุณสามารถนอนได้ตอนไหนก็ได้และไม่ต้องตื่นเช้า — เด็กชายพูดอย่างฝันหวังและเศร้าใจเล็กน้อย
ฟังดูเหมือนนิทานสักเรื่องหนึ่ง ถ้าจะบอกความจริง แต่ฉันอยากให้วันพักเรียนมีอยู่จริง
มันไม่ใช่นิทาน! มันมีอยู่จริง! — กอชาพูดอย่างโกรธ เขาเริ่มสงสัยตัวเองแล้ว
ตกลง ฉันเชื่อเธอ จริงๆ ไปเรียนกันเถอะ ไม่ต้องนั่งที่นี่
คณิตศาสตร์ไม่ใช่บทเรียนสุดท้ายแล้วเหรอ? — เด็กชายถามอย่างตกใจ
ทำไมคุณถึงคิดแบบนั้น? ยังมีสามบทเรียนอีก และพรุ่งนี้ก็เท่ากัน และวันมะรืนนี้มีสามการสอบ...
มาชาไม่ทันพูดจบ ระฆังโรงเรียนดังขึ้นอย่างดังสนั่น กอชาปิดตาจากเสียงนั้น
กอชา กอชา! เกออร์กี้ ตื่นขึ้นมาเร็ว! — เขาได้ยินเสียงแม่
เมื่อกอชาเปิดตา เขาอยู่ในห้องของเขา สิ่งแรกที่เขาตรวจสอบคือปฏิทินอยู่ที่เดิมหรือไม่ มันยังคงแขวนอยู่บนผนัง
แม่ค่ะ วันพักเรียนคืออะไร? — กอชาถาม เพื่อให้แน่ใจ
และเช้าดีต่อเธอด้วย คิดถึงวันพักเรียนแล้วเหรอ? ลูกชาย วันพักเรียนจะมาพรุ่งนี้ แต่วันนี้ต้องไปโรงเรียนแล้ว ไม่เช่นนั้นจะสาย
แล้วก็ตอบฉันหน่อย — กอชาไม่ยอมแพ้
วันพักเรียนคือสิ่งที่นักเรียนทั้งหมดรอคอยมานาน แต่มันผ่านไปเหมือนความฝัน — แม่พูดด้วยรอยยิ้มและเพิ่มเติม — แล้วเธอกำลังตื่นเต้นอะไร ปกติเธอจะเต็มไปด้วยความสุขในวันเรียนสุดท้าย
แค่ฝันร้ายเท่านั้น — กอชากล่าวอย่างสดชื่น ตอนนี้เขาแน่ใจว่าทุกอย่างอยู่ในที่ของมัน
วันเรียนสุดท้ายผ่านไปอย่างรวดเร็ว และเมื่อเย็นแล้ว กอชา มาชา และโตลิกกำลังเดินกลับบ้าน และแบ่งปันแผนการวันพักเรียนที่ยิ่งใหญ่กับเพื่อน เพื่อที่จะสามารถเริ่มเรียนใหม่ด้วยกำลังใหม่ในสัปดาห์ถัดไป
